Şerbethanenin yeniden açılışı
Topkapı Sarayı Matbah-ı Amire yapıları içinde yer alan Şerbethane, kapsamlı restorasyon ve yeni teşhir düzenlemesinin tamamlanmasının ardından ziyaretçilere açıldı. Bölüm, Osmanlı sarayında şerbet, tatlı, macun, esans ve sunum geleneğini daha geniş bir seçkiyle izleyiciye sunuyor.
Restorasyon ve teşhir çalışmaları
Matbah-ı Amire yapıları 2010 yılında kapsamlı bir restorasyon geçirmiş, yaklaşık 15 yıllık kullanımın ardından müze işlevi güncel gereksinimlere göre yeniden ele alınmıştı. 2025 yılında yoğunlaşan uygulama çalışmaları, 2026 yılında küratöryel düzenleme, koleksiyon seçkisi ve yerleştirme çalışmalarıyla tamamlandı. Şerbethane üzerindeki son restorasyon uygulaması yaklaşık 9 aylık bir süreçle sonuçlandırıldı.
Eser sayısında önemli artış
Restorasyon öncesinde bölümde 174 eser sergilenirken, yeni teşhir ve tefriş düzenlemesiyle bu sayı 452'ye çıkarıldı. Böylece sergilenen eser sayısı 2,5 katın üzerine taşınarak Şerbethane'nin saray mutfağındaki yerini daha kapsamlı bir çerçevede gözler önüne serdi.
Şerbethanenin işlevi ve koleksiyonun niteliği
Osmanlı sarayında Şerbethane, Helvahane'nin bir bölümü olarak başta padişah olmak üzere Harem ve saray halkı için baklava, çeşitli helvalar, şekerlemeler ve şerbetlerin hazırlandığı alandı. Bölüm aynı zamanda hekimbaşı denetiminde ilaç, macun ve esansların üretildiği bir üretim merkeziydi; böylece hem ikram hem de şifa ve koku kültürüyle bağlantılıydı.
İlhan Kocaman, yapılan çalışmayı aktarırken "Topkapı Sarayı, matbahane içerisinde yer alan ve helvahanenin bir bölümü olan şerbethanenin restorasyonu yaklaşık 9 ay süren restorasyonunu bugün itibariyle tamamladık ve bunu yaparken elbette vitrinlerimizi artırdık, eser sayımızı da artırdık. Daha önceden 174 olan eser sayımızı 452’ye çıkardık" ifadelerini kullandı. Kocaman, koleksiyondaki eserlerin ağırlıklı olarak 14. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar dünyanın farklı bölgelerinde özel olarak imal edilen parçalar olduğuna dikkat çekti.
Altyapı, güvenlik ve sergileme düzenlemeleri
Restorasyon sırasında kullanım ömrünü tamamlamış yükseltilmiş döşeme ve karkas sistemi tarihî dokuya zarar verilmeden söküldü; yerine taşıyıcı özellikleri güçlendirilmiş yeni karkas sistemi ve sac kaplama uygulamasıyla sağlamlaştırılmış döşeme inşa edildi. Zemin düzenlemesinde Matbah-ı Amire'nin diğer bölümleriyle uyumlu olması için bazalt taş döşeme kullanıldı, bazalt yüzeylere koruyucu cila uygulandı. Enerji, elektrik, ısıtma, soğutma, güvenlik ve alarm sistemleri zemin altına alınarak güncel müzecilik gereksinimlerine uygun hale getirildi. Yeni vitrin sistemleri ve kaideler imal edilip sergi yerleştirmeleri konservasyon odaklı tamamlandı.
Koleksiyonun özellikleri
Koleksiyonda Çin porseleni ve Avrupa porseleni başta olmak üzere altın, tombak, cam ve gümüş gibi malzemelerden üretilmiş parçalar yer alıyor. Kocaman, birçok eserin depolarda korunduğunu, konservasyon ve restorasyon işlemlerinin uzman ekiplerce tamamlanıp müzede sergilenmek üzere sunulduğunu belirtti. Ayrıca Şerbethane'de hünkara ait veya saray çalışanlarına özgü özel üretim eserlerin yanı sıra Muharrem ve Nevruz gibi dönemsel üretimlere ilişkin objelerin de bulunduğu vurgulandı.
Ziyaret bilgileri
Topkapı Sarayı'nın ikinci avlusunda yer alan Şerbethane, sarayın kapalı olduğu salı günü dışında haftanın her günü 09.00 - 17.30 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.
Topkapı Sarayı'nda Şerbethane 452 eserlik yeni şeçkiyle kapılarını açtı
