Kazakistan ve Türkiye arasındaki stratejik iş birliği yükseliyor
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi nin 6. toplantısı sonrası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile düzenlenen ortak basın toplantısında iki ülke ilişkilerinin güçlendiğini vurguladı. Tokayev, Türkiye yi siyasi etkisi güçlü, ekonomisi sağlam ve uluslararası itibarı yüksek bir devlet olarak tanımladı ve bu başarıda Cumhurbaşkanı Erdoğan ın liderliğinin belirleyici olduğunu ifade etti.
Toplantının sonuçları ve yeni belge
Tokayev, toplantının verimli geçtiğini belirterek siyasi, ticari, ekonomik ve kültürel insani alanlarda öncelikli konuların belirlendiğini ve bu hedeflerin hukuki altyapısını oluşturacak hükümetler arası belgelerin imzalandığını açıkladı. Ayrıca iki ülke arasında ebedi dostluk ve genişletilmiş stratejik ortaklık deklarasyonunun kabul edildiğini, bu belgenin halklar arasındaki birliğin simgesi olduğunu söyledi.
Ekonomik ve ticari ilişkiler
Ekonomik iş birliğine değinen Tokayev, Türkiye nin Kazakistan ekonomisine bugüne kadar 6 milyar dolar düzeyinde yatırım yaptığını ve Kazakistan ın Türkiye ye yatırımlarının yaklaşık 2,5 milyar dolar seviyesine ulaştığını bildirdi. Ülkede faaliyet gösteren Türk şirketi sayısını yaklaşık 4 bin olarak veren Tokayev, Türkiye nin Kazakistan ın en büyük beş ticaret ortağından biri olduğunu ve iki ülke arasındaki ticaret hacminin yüzde 8,8 artarak 5 milyar doların üzerine çıktığını kaydetti.
Yatırım ortamı ve Altın Vize
Tokayev, Kazakistan da tüm mülkiyet türlerinin yeni anayasaya uygun olarak güvence altına alındığını, yabancı mülkiyet ve yatırımcı haklarının kapsamlı biçimde korunduğunu belirtti. Türk yatırımcılara uzun vadeli stratejik projelerde yer alma çağrısı yaparak Türk vatandaşlarının Kazakistan ın Altın Vize programından yararlanabileceğini ve bu program kapsamında girişimci ve uzmanlara vergi ile göç konularında kolaylıklar sağlandığını ifade etti.
Taşımacılık, Orta Koridor ve lojistik
Ulaştırma sektörüne ilişkin değerlendirmede Tokayev, mevcut jeopolitik ortamda lojistiğin stratejik öneminin arttığını vurguladı. İki ülke arasındaki yük taşımacılığında demiryolu taşımacılığının geçen yıl yüzde 35, karayolu taşımacılığının ise yüzde 5 arttığını açıkladı. Türkiye ile somut projeler aracılığıyla Orta Koridor un potansiyelini artırma konusunda mutabakata vardıklarını belirtti. Ayrıca TAV Airports Holding şirketinin Almatı Uluslararası Havalimanı nı Orta Asya da lojistik merkez haline getirme hedefinden söz ederek bu projeye kapsamlı destek vereceklerini iletti.
Enerji, madencilik ve tarım iş birliği
Enerji alanında petrol ve doğal gaz piyasalarındaki mevcut duruma uygun olarak iş birliğini canlandırma kararı alındığını bildiren Tokayev, Türkiye Petrolleri nin Kazakistan pazarına ilgi gösterdiğini memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Madencilikte Türk şirketlerinin deneyimine dikkat çeken Tokayev, Türk iş insanlarını büyük projelere davet etti. Tarım alanında ise iki ülke arasında yatırım projeleri hayata geçirildiğini ve tarım ürünleri ticaretini artırmaya yönelik bir yol haritası kabul etme konusunda mutabakata varıldığını söyledi.
Yapay zeka, dijitalleşme ve finansal iş birliği
Yapay zeka ve dijitalleşmeyi stratejik öncelik olarak niteleyen Tokayev, bu alanda iki ülke iş insanlarının başarılı projelere imza attığını belirtti. Borsa İstanbul ile Astana Uluslararası Finans Merkezi arasında imzalanan mutabakat zaptının dijital ticaret iş birliğini güçlendireceğini ifade etti.
Kültür, eğitim ve insani ilişkiler
Tokayev kültürel ve insani ilişkileri Kazak-Türk ilişkilerinin altın köprüsü olarak tanımladı. Gaziantep te 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremden etkilenenler için Kazakistan adına inşa edilen okulun açılışının dayanışmanın açık bir örneği olduğunu vurguladı. Ayrıca Maarif Vakfı na bağlı iki okulun Astana ve Almatı da açılmasına ilişkin mutabakat zaptı imzalandığını, bu okulların seçkin eğitim kurumları olacağına inandığını belirtti. Yükseköğretimde yaklaşık 14 bin Kazakistan vatandaşının Türkiye de, yaklaşık 260 Türk öğrencinin ise Kazakistan da eğitim gördüğünü kaydetti. Tokayev, Türkiye de Gazi Üniversitesi nin Çimkent teki şubesinin faaliyete başladığını ve El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi nin Türkiye de şube açmayı planladığını aktardı.
Diplomasi ve küresel konular
Güncel uluslararası meseleleri ele aldıklarını bildiren Tokayev, silahlı çatışmaların yayılmasından duyulan endişeyi paylaştıklarını ve tüm anlaşmazlıkların diplomatik müzakereler yoluyla barışçıl şekilde çözülmesi gerektiğini vurguladıklarını söyledi. Birleşmiş Milletler in rolünün güçlendirilmesi ve uluslararası hukuka bağlı kalınması hususunda ortak anlayışa vardıklarını belirtti. Tokayev ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan ı Hoca Ahmet Yesevi Nişanı ile ödüllendirdiğini, bunun Kazak halkının Türkiye ye ve Cumhurbaşkanına duyduğu saygının göstergesi olduğunu ifade etti.
Tokayev son olarak Kazakistan ile Türkiye arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesinin ortak hedef olduğunu, köklü tarihi kardeşliğin gelecek nesillere emanet edileceğini ve çok yönlü ilişkilerin daha da geliştirileceğini vurguladı.
KAZAKİSTAN CUMHURBAŞKANI KASIM CÖMERT TOKAYEV, KAZAKİSTAN İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN GELİŞMESİNDE CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN'IN DOĞRUDAN DESTEĞİNİN BÜYÜK PAYI OLDUĞUNU BELİRTEREK, "TÜRKİYE, SİYASİ ETKİSİ GÜÇLÜ, EKONOMİSİ SAĞLAM VE ULUSLARARASI İTİBARI YÜKSEK BİR DEVLETTİR" DEDİ.
