Tokat'ta koruma altındaki akzambaktan elde edilen yağın litresi 5 bin euroyu aştı
Tokat'ta üretimi giderek yaygınlaşan ve koruma altında bulunan Lilium candidum (akzambak), beyaz çiçekleriyle hem süs bitkisi hem de yüksek katma değerli bir tarım ürünü olarak öne çıkıyor. Bitkinin çiçek özlerinden elde edilen yağın litresi 5 bin euro'nun üzerine çıkarak üreticilere önemli gelir sağlıyor.
ürün ve kullanım alanları
Akzambak, kozmetik ve kişisel bakım sektörlerinde; sabun, kolonya, parfüm ve güzellik kremlerinde değerlendiriliyor. Üreticiler çiçekleri distile ederek özlerinden yağ elde ediyor, ayrıca kurutulmuş çiçek ve yapraklar farklı ürünlere dönüştürülüyor. Yapraklar kurutularak çay şeklinde tüketiliyor; bu çayın baş ağrısı, migren ve böbrek taşlarına iyi geldiği söyleniyor.
üretim süreci ve ekonomik boyut
Akzambak üreticisi Erdi Can Aydemir, babasından miras aldığı işletmede geçen yıl dokuzuncu ayda 300 bin adet akzambak soğanı diktiğini, haziran ayında hasada başladıklarını aktarıyor. Hasat sonrası çiçekler toplanıp distilasyon ile özleri çıkarılıyor ve kurutularak farklı ürünlere dönüştürülüyor.
Aydemir'in verdiği rakamlara göre yaş çiçeğin kilogram fiyatı yaklaşık 1.000 lira, kuru çiçeğin fiyatı ise yaklaşık 2.500 lira seviyesinde. Yaklaşık 11 kilogram yaş çiçekten 1 kilogram kuru çay elde ediliyor. Yağ veriminde ise yaklaşık 700 kilogram çiçekten 1 litre akzambak yağı çıkıyor ve bu yağın litresi 5 bin euro'yu aşıyor.
Üreticiler, bitkinin hem taze hem de işlenmiş formlarına talep olmasının, ürünlere katma değer kazandırarak çiftçilere düzenli bir gelir kaynağı sunduğunu belirtiyor. Distilasyon ve işleme süreçleri sayesinde akzambak, süs bitkisi olmanın ötesinde bölge tarımında ekonomik öneme sahip bir ürün haline geldi.
TOKAT'TA ÜRETİMİ YAYGINLAŞAN AKZAMBAK, KOZMETİK VE SAĞLIK ÜRÜNLERİNDE KULLANILMASIYLA DİKKAT ÇEKERKEN; LİTRESİ 5 BİN EURO'YU AŞAN YAĞI VE YÜKSEK KATMA DEĞERİYLE ÜRETİCİSİNE ÖNEMLİ GELİR SAĞLIYOR.
