İMO Trabzon Şubesi, Karşıyaka'daki istinat duvarı göçmesini teknik raporla değerlendirdi
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Trabzon Şubesi tarafından hazırlanan teknik değerlendirme, Ortahisar ilçesi Karşıyaka Mahallesi'nde 21 Haziran günü çöken taş istinat duvarına ilişkin bulguları kamuoyuyla paylaştı. Yapının yaklaşık 12 metre yüksekliğinde olduğu ve göçmenin birden fazla mühendislik ve uygulama hatasının bir araya gelmesiyle oluştuğu vurgulandı.
İlk tespitler: çoklu hata ve eksiklik
İMO Trabzon Şube Başkanı Mustafa Tiryaki, olay sırasında herhangi bir can kaybı veya yaralanma olmamasının teselli olduğunu belirterek, çökmenin sadece yüzeysel bir hasar değil; yapının taşıyıcı sistemini etkileyen ciddi mühendislik problemlerinden kaynaklandığını ifade etti. Raporda şu başlıca tespitlere yer verildi:
Malzeme kalitesi: Taş blokları birleştiren çimento harcının yeterli mukavemete sahip olmadığı, zaman içinde dayanımını yitirdiği ve taşların birlikte çalışamaz hale geldiği değerlendirildi.
Drenaj eksikliği: Bölgenin yoğun yağış rejimi dikkate alındığında, duvar arkasında biriken suyun kontrollü tahliyesinin zorunlu olduğu; mevcut durumda bulunan "barbakan" adı verilen tahliye deliklerinin işlevini yerine getiremediği bildirildi. Raporda, bunun temel nedeninin yanlış dolgu malzemesi kullanımı olduğu; bu malzemenin zamanla tahliye deliklerini tıkadığı ve hidrostatik basıncın artmasına yol açtığı belirtildi.
Geometrik ve tasarım yetersizlikleri: Yaklaşık 12 metre yüksekliğindeki taş istinat duvarının, geoteknik esaslara göre daha geniş bir temel oturumu ve yukarı doğru daralan bir kesit ile projelendirilmesi gerektiği, yapılan arazi incelemelerinde mevcut kesit boyutlarının asgari mühendislik kriterlerini karşılamadığı kaydedildi.
İnşaat süreci ve denetim eksiklikleri
Raporda, söz konusu yapının inşaat sürecinde teknik denetim mekanizmasının yetersiz kaldığı, şantiye aşamasında gerekli kontrollerin daha titiz yapılması gerektiği vurgulandı. Ayrıca duvarın üst kotundan başlayan imar yolunun araç trafiğinin yapıya ek dinamik ve statik yük getirdiği; bu trafik yüklerinin statik ve stabilite hesaplarında mutlaka dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
Saha incelemelerinde yol yapımı sırasında yeterli drenaj altyapısının oluşturulmadığı tespit edildi. Bu eksikliğin, zemin arkasındaki hidrostatik basıncı artırarak istinat yapısına gelen aktif toprak itkisini kritik seviyelere ulaştıran temel unsurlardan biri olduğu belirtildi.
Tiryaki'nin çağrısı: acil tarama ve sıkı denetim
Mustafa Tiryaki, rapor bulgularına dayanarak bölgedeki benzer yapıların güvenliği açısından önemli uyarılarda bulundu. Tiryaki, özellikle yüksek istinat yapılarında malzeme kalitesi, uygun drenaj yönetimi, doğru geometrik tasarım ve sıkı şantiye denetiminin hayati önem taşıdığını belirtti. Raporda şu noktalar özel olarak vurgulandı:
- Riskli bölgelerde yalnızca benzer taş duvarların değil, tüm büyük ölçekli istinat yapıların ivedilikle kamusal bir taramadan geçirilmesi gerektiği.
- Mühendislik standartlarından uzak, denetimsiz ve kalitesiz malzeme ile inşa edilen yapıların şehir ve vatandaş güvenliği için tehdit oluşturduğu; bu nedenle denetim mekanizmalarının tavizsiz uygulanmasının zorunlu olduğu.
İMO Trabzon Şubesi'nin değerlendirmesi, benzer uygulama ve eksikliklerin başka istinat yapılarında da risk oluşturabileceğine işaret ediyor ve ilgili idarelerin durum tespiti ile gerekli mühendislik müdahalelerini hızla başlatmasını talep ediyor.
TRABZON’UN ORTAHİSAR İLÇESİNDE GEÇTİĞİMİZ HAFTA SONU YAŞANAN İSTİNAT DUVARI ÇÖKME VAKASININ BENZERLERİNİN İL GENELİNDEKİ DİĞER BÜYÜK ÖLÇEKLİ TAŞ İSTİNAT DUVARLARINDA DA YAŞANABİLECEĞİ BELİRTİLEREK TÜM İSTİNAT DUVARLARININ İNCELENMESİ ÇAĞRISINDA BULUNULDU.
