TBMM'ye sunulan teklif site aidatlarına ve yönetim uygulamalarına sınırlama getiriyor
Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, yüksek site aidatlarını engellemeye yönelik düzenlemeleri de kapsayacak şekilde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklif; aidat artışlarına sınır getirilmesi, site yönetim şirketlerinin bakanlık denetimine alınması ve kat maliklerinin karar süreçlerinde etkinleştirilmesini hedefliyor.
Teklifin öne çıkan maddeleri
Teklife göre yöneticiler yıllık aidat artışını yalnızca Yeniden Değerleme Oranı kadar yapabilecek. Bunun üzerindeki artışlar ise ancak kat malikleri kurulunun kararıyla mümkün olacak; böylece mali kararlar doğrudan site sakinlerinin denetimine açılacak. Ayrıca site yönetim şirketleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belgelendirilecek, sınıflandırılacak ve düzenli olarak denetlenecek. Vatandaşlara bireysel denetim talep etme hakkı tanınması, ortak alanların, güvenlik ve teknik standartların mevzuata uygunluğunun dijital ortamda izlenmesi ve kurallara uymayan şirketlere yaptırım uygulanması da teklif kapsamına alındı.
Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: "Yöneticiler yıllık aidat artışını yalnızca Yeniden Değerleme Oranı kadar yapabilecek, bunun üzerindeki artışlar ancak kat malikleri kurulunun kararıyla mümkün olacak; böylece mali kararlar doğrudan site sakinlerinin kontrolüne geçecektir."
İşletme projesi ve karar süreçleri
Teklife göre yıl başında yöneticiler yalnızca Yeniden Değerleme Oranı kadar artış yapabilecek. Sitelerin ihtiyaçları doğrultusunda bu tutarın üzerinde artış yapılması gerekiyorsa karar, en geç 3 ay içinde toplanması zorunlu olan kat malikleri kurulunca verilecek. Yasalaşma sonrasında işletme projesi kat malikleri genel kurulunda onaylanacak. Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş işletme projesi yoksa, yönetici en geç üç ay içinde bir işletme projesi hazırlayacak ve kurul onayına sunacak.
Hazırlanacak işletme projeleri; tüm gelir-gider kalemlerini, bakım-onarım planlarını ve öngörülen harcamaları açıkça gösterecek şekilde standart hale getirilecek. Bu düzenlemenin, yöneticilerin keyfi ve fahiş tutar belirlemesinin önüne geçmeyi amaçladığı belirtiliyor.
Maliyet yapısı ve mesleki yeterlilik
Özelmacıklı, site yönetim hizmetlerinde maliyet artışlarının kalemlere göre farklılık gösterdiğine dikkat çekti. Apsiyon Aidat Endeksi verilerine göre bütçe dağılımlarında işçilik gideri yüzde 55, enerji maliyetleri yüzde 23, diğer (bakım-onarım) giderleri ise yaklaşık yüzde 22 oranında yer alıyor. Özelmacıklı ayrıca, "Son 3-4 yıla baktığımızda asgari ücrete yapılan artış, enflasyon oranının çok üzerinde" ifadelerini kullandı ve işletme projesine göre hareket etmenin önemini vurguladı.
Özelmacıklı, site yöneticiliğinin ciddi mevzuat bilgisi, mali disiplin ve teknik sorumluluk gerektiren bir meslek haline geldiğini belirterek "Tesis Yöneticiliği Mesleki Yeterlilik Belgesi" zorunluluğu önerisinde bulundu. Bu belge, yöneticilerin belirli bir bilgi ve beceri standardına sahip olduğunu güvence altına alacak. Altın Şirketler Grubu bünyesindeki Altın Mesleki Yeterlilik'in, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) kapsamında bu belgenin verilmesine yetkili kuruluşlardan biri olduğu hatırlatıldı.
Özetle, teklif yasalaşırsa site aidatlarında yıllık artışların tavanı belirlenmiş, yönetim şirketleri için belgelendirme ve düzenli denetim mekanizmaları ile işletme projesi zorunluluğu getirilmiş olacak. Önerilen düzenlemelerin uygulamada etkinlik kazanabilmesi için denetlenen, belgeli ve nitelikli yöneticilerin sahada yer almasının önemli olduğu vurgulanıyor.
ALTIN EMLAK GLOBAL YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA HAKAN ÖZELMACIKLI
