komisyon gündemi ve sunum
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyon gündeminde, kamuoyunda 'Fon Düzenlemesi' olarak anılan 'Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi' vardı. Teklifin sunumunu yapan Ersan Aksu, düzenlemenin amaçlarını ve sürecin yönetimini komisyona aktardı.
kanun teklifinin amaç ve kapsamı:
Teklifin temel hedefi, tasfiye süreci henüz tamamlanmamış yatırım fonlarının mal varlıklarından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması, zararın sorumlulardan tahsil edilmesi ve yatırımcıların zararlarının karşılanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir. Aksu, fon meselesinin sermaye piyasalarının sınırlı bir bölümünü ilgilendirdiğini ve sistemik bir risk oluşturmadığını vurguladı.
Aksu, piyasaya ilişkin verileri şu şekilde aktardı: piyasada 2 bini aşkın yatırım fonu bulunurken, SPK tarafından tasfiyesine karar verilen fon sayısı 131 olarak kaydedildi. Bu 131 fon, toplam fon sayısının %4,6'sını, toplam portföy değerinin ise %7,7'sini; ayrıca söz konusu fonların toplam portföy değeri hane halkı finansal varlıklarının %2,4'üne karşılık gelmektedir. Sürecin yönetimi kapsamında Ziraat Bankası ve İş Bankası'nın görevlendirildiği, Merkez Bankası'nın piyasaya ilave likidite sağladığı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında bir Fon Koordinasyon Kurulu oluşturulduğu belirtildi. Aynı zamanda Devlet Denetleme Kurulu potansiyel ihmaller dahil tüm boyutlarıyla inceleme başlatmıştır. Fon soruşturmasıyla ilgili yürütülen işlemler kapsamında 84 kişinin tutuklandığı, 282 kişi hakkında işlem yapıldığı ve 27 şüpheli hakkında arama kararı çıkarıldığı aktarıldı. Şüphelilerin mal varlıklarına el konulduğu ve MASAK'ın finansal hareketlere ilişkin incelemelerinin sürdüğü bildirildi. Teklif, tasfiyenin SPK gözetiminde ve görevlendirilen kuruluşlar eliyle yürütülmesini öngörüyor. Amaç, varlıkların aceleye getirilmeden, yatırımcı lehine mümkün olan en yüksek ekonomik değerden nakde çevrilmesi ve borsa işlemlerinin sağlığının korunmasıdır. Bu kapsamda Kurul, gerektiğinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı veya toptan satış gibi kontrollü yöntemlere başvurabilecek. Teklifte öne çıkan ödeme düzenlemeleri arasında net yatırım tutarı esas alınmaktadır. Net yatırım tutarı, yatırımcının fona fiilen koyduğu nakit giriş ve çıkışlar üzerinden hesaplanacak ve tasfiye tarihine kadar TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenecektir. Ödemeler yalnızca ilgili fonun mal varlığı üzerinden yapılacak; Hazine kaynağı veya bütçe imkânı kullanılmayacaktır. Yatırımcıların mağduriyetinin azaltılması için teklif, belirlenen net yatırım tutarını aşmamak kaydıyla kişi başına 1 milyon lira'ya kadar ara ödeme yapılabilmesine imkan tanıyor. Bu bir tavan değil, ara ödeme mekanizmesidir. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara tutarın tamamı ödenebilecek; nakdin yetersiz kaldığı durumlarda ödemelere küçük yatırımcılardan başlanacak ve bu kapsamda yaklaşık 350 bin fon pay sahibinin ödemelerinin gerçekleştirilmesi öngörülmektedir. Teklif ayrıca toplam 455 bin 578 bireysel fon pay sahibinin korunmasına vurgu yapmaktadır. Teklifin diğer ayağı, fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarılan varlıkların geri kazanılmasına ilişkindir. Mevzuata aykırı veya gerçek ekonomik amacı olmayan repo, ters repo, karşılıksız kredi ve muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara veya üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacakların şahsi sorumluluk kapsamında takip edilmesi öngörülüyor. Bu kapsamda portföy yönetim şirketleri ve yöneticileri ile zarar oluşumunda sorumluluğu bulunan ilgili gerçek ve tüzel kişiler tüm mal varlıklarıyla şahsen sorumlu tutulacak. Sorumlulardan tahsil için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un verdiği yetkiler kullanılarak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) yetkilendirilebilecek. El konulan veya müsadere edilen mal varlıkları, yatırımcı zararlarının karşılanması amacıyla ilgili fonlara ya da TMSF bünyesindeki özel hesaplara aktarılacak ve dava sonucu beklenmeden satılabilecek; elde edilen gelirler yalnızca fon pay sahiplerine ödeme yapılması için kullanılacaktır. Aksu, teklife yöneltilen eleştirileri yanıtlarken düzenlemenin yalnızca tasfiyesine karar verilen fonlarla sınırlı olduğunu, amacın olağan dışı tasfiye sürecinin karmaşık koşullarına acil çözüm getirmek ve yatırımcıların parasına hızlı erişimini sağlamak olduğunu belirtti. Aksu, teklifin kamu bütçesine mali yük getirmeyeceğini ve ödemelerin fon mal varlığından ile hukuka aykırı fiilleri gerçekleştirenlerden tahsil edilen tutarlardan karşılanacağını vurguladı. Komisyon çalışmaları, Aksu'nun sunumunun ardından üye vekillerin konuşmalarıyla devam etti. Teklifin komisyondaki görüşmeleri sürerken kanun teklifinin fon pay sahipleri için bir koruma kalkanı olduğu vurgusu öne çıktı. KAMUOYUNDA 'FON DÜZENLEMESİ' OLARAK BİLİNEN 'TASFİYESİNE KARAR VERİLEN BAZI YATIRIM FONLARI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ' TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU'NDA GÖRÜŞÜLMEYE BAŞLADI.
yürütme, denetim ve soruşturma adımları:
soruşturma ve el koyma işlemleri:
tasfiye sürecinde yatırımcı hakları ve ödemeler:
geri kazanım mekanizmaları ve sorumluluklar:
eleştirilere yanıt ve komisyonun ilerleyişi
