Çiftçinin farkıyla başlayan kazı, geniş bir yerleşimi gün yüzüne çıkardı
Elazığ merkeze bağlı Salkaya Köyü'nde bir çiftçinin fidan dikerken tarlasındaki kalıntıya rastlayıp Elazığ Müze Müdürlüğü'ne bildirmesiyle başlayan arkeolojik çalışma, kısa sürede bölgenin tek bir mozaikten ibaret olmadığını gösterdi. 2023'te kurtarma kazısı statüsünde başlatılan çalışmada, 2024'te tamamı açığa çıkarılan 84 metrekarelik mozaik ilk ve en çarpıcı buluntu oldu.
alanın mimarisi ve buluntular:
Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü koordinesinde, Elazığ Müzesi başkanlığında yürütülen ve Salkaya Kazısı Bilimsel Danışmanı Doç. Dr. Mehmet Kayhan Murat'ın katkı sağladığı kazılarda, mozağin çevresinde geniş bir yerleşim dokusu belirlendi. Kazılarda tespit edilen yapılar arasında Geç Roma ve Erken Bizans dönemine tarihlenen bir villa alanı, hamam kalıntıları, bir kilise (şapel) ile bir tahıl deposu yer alıyor. Kilise yakınlarında sürdürülen kazılarda ise aynı döneme ait bir çocuk mezarı açığa çıkarıldı.
Yetkililer alandaki yapılar için tekil bir yapıdan ziyade, bir arada işleyen bir yerleşim merkezi tanımlaması yapıyor. Buluntular üzerinden yapılan değerlendirmelerde, bu alanın bir maden tüccarına, bölgesel bir beye ya da bir komutana ait villa yerleşimi olabileceği öne sürülüyor.
kazı süreci, statü değişimi ve planlanan çalışmalar:
2024 sonunda kurtarma kazısı statüsünden çıkarılan saha, 2025 itibarıyla resmi bir müze kazısına dönüştürüldü. Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, İl Kültür ve Turizm Müdürü Kadir Atıcı, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Cemil Yatkın ve Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müze Müdürü Ziya Kılınç kazı alanını yerinde inceleyerek yetkililerden bilgi aldı.
Vali Hatipoğlu, sit alanının ziyaret edilebilir hale getirilmesi için yol ve altyapı çalışmalarının sürdüğünü, İl Özel İdaresi olarak bölgede yürütülen dört ayrı kazıya destek verilmeye devam edileceğini belirtti. Yetkililer, çalışmalar derinleştikçe sahadan daha fazla veri elde edileceğini ve alana yönelik koruma ile turizme kazandırma planlarının eş zamanlı ilerleyeceğini vurguladı.
Bu keşif, küçük bir arazi duyurusunun bölge tarihine ışık tutan kapsamlı bir araştırmaya dönüşebileceğini gösterirken, Salkaya'daki buluntular hem yerel hem de döneme ilişkin arkeolojik literatürde yeni tartışma ve değerlendirmelere zemin hazırlıyor.
Tarlada fidan dikerken bulunan mozaiğin ardından dev yerleşim gün yüzüne çıktı