Avrupa sınırlarında tır kuyrukları ve Schengen etkisi:
Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) son dönemde Avrupa sınır kapılarında oluşan uzayan TIR kuyruklarına dikkat çekti. UND, Schengen bölgesinde uygulanan 180 gün içinde 90 gün kalış kuralı ve bu kurala ilişkin kontrollerdeki sorunların Türkiye ile Avrupa arasındaki taşımaları aksattığını belirtti. Sahadan gelen bilgilere göre bazı sınır kapılarında bekleme mesafeleri 16 kilometreye, bekleme süreleri ise 6-7 güne kadar uzuyor.
UND açıklamasında, beklemenin yalnızca araçları değil; üretimi, ihracatı, tedarik zincirini, alıcıları ve nihayetinde tüketiciyi etkilediği vurgulandı. Dernek, sınırdaki gecikmelerin sürücülerin Schengen kalış sürelerini tükettiğini, yükleme ve boşaltma gecikmeleri nedeniyle kullanılabilir günlerin azaldığını ifade etti.
İhracat ve tedarik zincirine etkileri:
UND'ye göre bir ihracat yükünün arkasında üretim, emek ve yatırım vardır; teslimat sözleri bulunur. Günler süren beklemeler bu emeği ve yatırımı riske atıyor, maliyetleri artırıyor ve teslimat planlarını bozuyor. Türkiye’den yola çıkan bir TIR, aynı zamanda Avrupa’da yerleşik bir üreticinin veya bir mağazanın siparişini taşıyorsa, bekleyen yalnızca araç değil; karşı taraftaki üretim planları ve tüketici beklentileri de etkileniyor. Böylece tedarik maliyetleri yükseliyor ve bu maliyetler nihai tüketiciye yansıyor.
UND, profesyonel sürücüleri turistlikle eş tutan yaklaşımların hatalı olduğunu vurguluyor: bu kişiler fabrikaların üretimini ve işletmelerin tedarikini sağlayan çalışanlardır. Uzun beklemeler hem ticareti hem de sürücülerin çalışma ve yaşam koşullarını zedeliyor; dernek bunun sonucunda rekabet gücünün zayıfladığını belirtiyor.
Sürücüler ve insan maliyeti:
Dernek açıklamasında, sınır kuyruklarının insan hayatından da zaman çaldığına dikkat çekildi: 6-7 günlük bekleyiş bir insanın hayatından neredeyse bir hafta eksiltir. Sürücüler ailelerinden uzakta, araçlarında yaşam koşullarına uygun olmayan ortamda beklemek zorunda kalıyor; dinlenme, beslenme ve temel ihtiyaçları kısıtlanıyor. UND, ticareti taşıyan insanların insanca çalışma koşullarına sahip olması gerektiğini vurguladı.
UND'nin çağrısı ve çözüm talepleri:
UND, Avrupa Birliği kurumları ve üye ülkelere somut ve kalıcı çözümler üretme çağrısı yaptı. Derneğin öne çıkardığı talep ve öneriler arasında şunlar yer alıyor: sınai taşımacılığa uygun bir vize ve kalış rejimi; 90/180 kuralının ticari taşımacılığı aksatan etkilerinin giderilmesi; sınır kapılarında yeterli personel ve işlem kapasitesi sağlanması; kontrollerin eşgüdümlü yürütülmesi ve dijital sistemlerle geçişlerin hızlandırılması; sürücülerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri güvenli bekleme koşullarının oluşturulması.
UND, güvenlik kontrollerinin gerekliliğini kabul etmekle birlikte bu kontrollerin makul sürede tamamlanmasının ve beklemelerin sürücülerin kontrolü dışındaki nedenlerle kalış haklarını tüketmemesinin önemine işaret etti. Dernek, bu sorunların çözülmemesi halinde hem Türkiye'nin ihracatının hem de Avrupa'nın tedarik zincirlerinin zarar göreceğini, ortak ekonomik kaybın büyüyeceğini kaydetti.
Sonuç olarak UND, "ticaretin yolunu açın" çağrısıyla, sınır kapılarındaki gecikmelerin azaltılması ve taşımanın güvenilirliğinin sağlanması için adımlar atılmasını talep ediyor. Dernek, STK'lar olarak bu talebi kararlılıkla sürdüreceklerini duyurdu.
ULUSLARARASI NAKLİYECİLER DERNEĞİ (UND), AVRUPA SINIR KAPILARINDA YAŞANAN UZUN TIR KUYRUKLARI VE ULUSLARARASI TAŞIMACILIK YAPAN TÜRK SÜRÜCÜLERİN KARŞI KARŞIYA KALDIĞI SCHENGEN KISITLAMALARINA İLİŞKİN AÇIKLAMADA BULUNDU.