Şimşek: Yastık Altı Birikimin 640 Milyar Dolar Olduğu Tahmini ve Demiryoluna En Az 70 Milyar Dolar Yatırım Planı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sakarya'da düzenlenen "Uluslararası Ekonomi Zirvesi"nde yaptığı konuşmada, Türkiye ekonomisinin dayanıklılığı, yastık altı birikimler ve önümüzdeki dönemde planlanan büyük altyapı yatırımları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Zirvede öne çıkan başlıklar
Bakan Şimşek, küresel kırılmalara atıfta bulunurken Gramsci'nin sözünü hatırlatarak "Eski dünya ölüyor, yeni dünya doğum sancıları çekiyor" ifadesine yer verdi ve dünyanın büyük çatışmalardan kaçınmasını umduklarını belirtti. Türkiye'nin son dönemde karşılaştığı ekonomik şokları, uygulanan program sayesinde yönetebildiğini ve makroekonomik dayanıklılığın güçlendiğini vurguladı.
Şimşek, konuşmasında şu değerlendirmeyi paylaştı: "2023 ortasından bu yana uyguladığımız program aslında Türkiye’nin makro ekonomik temellerini sağlamlaştırdı, dayanıklılığını artırdı ve geçen seneki şoklarla baş edebildik."
Enerji fiyatları, cari açık ve bütçe üzerindeki etkiler
Bakan, bölgesel gerilimler ve petrol fiyatlarındaki artışın makro göstergelere etkilerini rakamlarla özetledi. Orta Vadeli Program'da petrol fiyatı öngörüsünün 65 dolar olduğu; ancak vadeli piyasalarda yıl ortalamasının 81 dolar seviyesinde göründüğünü aktardı. Bu farkın enflasyon ve kamu dengeleri üzerinde aşağıdaki etkileri doğurabileceğini ifade etti:
- Enflasyon tahmininin yaklaşık 3 puan yüksek seyredebilmesi.
- Cari açığın öngörülenin yaklaşık 1 puan üzerine çıkması.
- Hedeflenen bütçe açığının yaklaşık 0,5 puan artması.
- Yüzde 4 civarında öngörülen büyümenin 0,5–1 puan kadar aşağı çekilebilmesi.
Ancak Şimşek, bu etkilerin "yönetilebilir" olduğunu, programın rayından çıkmayacağını ve gerekli önceliklendirme ile sonuç alınacağını belirtti.
Rezervler, bankacılık ve yastık altı birikimler
Şimşek, Türkiye'nin uluslararası rezervlerinde önemli bir tampon bulunduğunu ve bankacılık sektörünün sermaye yeterlilik oranının şu anda yüzde 17 civarında olduğunu vurguladı. Buna karşın vatandaşların sisteme dahil olmayan birikimlerine ilişkin çarpıcı bir tahmini de paylaştı:
"Bir tahmine göre, vatandaşlarımızın yastık altındaki birikimi 640 milyar dolar civarı olduğu öngörülüyor. Bu sistemde olsa tabii sistemin kırılganlığı çok daha az olurdu."
Konuşmasında ayrıca vatandaşların altına tarihsel ilgisine dikkat çekti ve sistem dışı birikimlerin varlığını makul talep koşullarına bağladı. Şimşek, temellerin sağlam olması nedeniyle risk priminin ateşkesle birlikte tekrar düştüğünü belirtti.
Altyapı ve demiryolu yatırımları
Bakan, Türkiye'nin rekabet gücünü kalıcı şekilde artırmak amacıyla ulaştırma altyapısında stratejik bir dönüşüm planladıklarını açıkladı. Son 20 yılda altyapıya yapılan yatırımların 350–400 milyar dolar düzeyinde olduğunu belirten Şimşek, bundan sonraki odağın demir yolları, liman bağlantısallığı ve lojistik olacağını söyledi.
Şimşek, önümüzdeki 20 yılda demir yollarına en az 70 milyar dolar yatırım yapılacağını ve bu yatırımla tüm sanayi bölgeleri ile üretim üslerinin limanlara bağlanacağını bildirdi. Ayrıca Türkiye'nin enerji arz güvenliğinde bölgesel bir koridor rolünü sürdürmeye devam edeceğini ifade etti.
Değerlendirme
Şimşek'in mesajı, güçlü rezervler ve sermaye yeterliliği gibi finansal tamponların varlığı ile birlikte, sistem dışındaki büyük hacimli birikimlerin ekonominin kırılganlığını artırdığı yönünde oldu. Önümüzdeki dönemde programın sürdürülebilirliğini sağlamak için hem makro önlemler hem de uzun vadeli altyapı yatırımlarına odaklanmanın planlandığı açıkça ifade edildi.
Not: Haberde aktarılan tüm özel isimler, tarihler ve sayısal veriler konuşmada verilen ifadelerle korunmuştur.
HAZİNE VE MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK, SAKARYA’DA KATILDIĞI EKONOMİ ZİRVESİNDE KÜRESEL RİSKLER, TÜRKİYE’NİN EKONOMİK DAYANIKLILIĞI VE MAKROEKONOMİK HEDEFLER ÜZERİNE KAPSAMLI AÇIKLAMALARDA BULUNDU.
