Akciğer kanserinde sigaranın ağırlığı
Akciğer kanseri, dünya genelinde kansere bağlı ölümlerin ön sıralarında yer alıyor. Acıbadem Bayındır Kavaklıdere Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Zarife Açıkgöz, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) verilerine göre 2024 yılında dünyada yaklaşık 2,6 milyon kişiye akciğer kanseri tanısı konulduğunu, 1,9 milyon kişinin ise hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini aktarıyor. Dr. Açıkgöz, akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 85’inin tütün kullanımıyla ilişkili olduğuna dikkat çekiyor.
Sigaranın hücresel etkileri:
Sigara dumanında bulunan zararlı maddeler, akciğer hücrelerinin DNA’sında onarılamaz değişikliklere yol açabiliyor. Dr. Açıkgöz, sigara dumanında 70’ten fazla kanserojen madde bulunduğunu ve bu maddelerin hem doğrudan DNA hasarına hem de kronik iltihaplanma aracılığıyla hücrelerde kansere zemin hazırladığını belirtiyor. Ayrıca, sigara kullanımına bağlı akciğer kanseri gelişme riski, hiç sigara içmeyenlere kıyasla 15–30 kat daha yüksek olabiliyor; bu risk, sigaraya başlama yaşı, günlük tüketim miktarı ve kullanım süresiyle doğru orantılı şekilde artıyor.
Bırakmanın önemi ve pasif içicilik:
Akciğer kanseriyle mücadelede en etkili korunma yönteminin sigaraya hiç başlamamak veya mümkün olan en kısa sürede bırakmak olduğunu vurgulayan Dr. Açıkgöz, hastalığı teşhis edilmiş kişilerin dahi sigarayı bırakmanın faydalarını göz ardı etmemesi gerektiğini söylüyor. Bu süreçte profesyonel destek alınması; sigara bırakma poliklinikleri ve uygun tedavi seçeneklerinden yararlanılması öneriliyor. Uzman, 'Sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değildir' mesajını yineliyor.
Sigaranın zararları yalnızca içen kişilerle sınırlı değil. Pasif içicilik yani başkalarının dumanına maruz kalma da önemli bir sağlık tehdidi oluşturuyor. Araştırmalar, pasif sigara dumanına maruziyetin hiç sigara içmemiş kişilerde akciğer kanseri riskini yaklaşık yüzde 20–30 oranında artırabildiğini gösteriyor. Bu nedenle kapalı alanlarda tütün dumanına maruziyetin önlenmesi, toplum sağlığının korunması açısından kritik öneme sahip.
Özetle, akciğer kanseri yükünün azaltılmasında en etkili adım tütün kullanımının engellenmesi ve bırakma desteklerinin erişilebilir hale getirilmesidir. Hem bireysel hem toplumsal düzeyde alınacak önlemler, gelecekteki vaka ve ölüm sayılarının düşürülmesine doğrudan katkı sağlayacaktır.
ACIBADEM BAYINDIR KAVAKLIDERE HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI DR. ZARİFE AÇIKGÖZ