Sıfır Atık'ta 9 yılda elde edilen sonuçlar
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, 2017'den 2025'e kadar Sıfır Atık uygulamaları kapsamında toplam 90 milyon ton atığın geri kazanıldığını duyurdu. Proje, 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesinin ardından geniş yankı uyandırdı; 2026 teması ise gıda israfı olarak belirlendi.
Uygulama, Türkiye genelinde 217 bin bina ve yerleşkeyi kapsayacak şekilde yaygınlaştı. Geri kazanım oranı 2017'deki %13 seviyesinden 2025 itibarıyla %37,53'e yükseldi. Hedefler arasında 2035'te %60 ve 2053'te %70 oranına ulaşmak yer alıyor.
Geri kazanımın bileşimi ve tasarruflar
Geri kazanılan 90 milyon ton atığın dağılımı şu şekilde bildirildi: 30 milyon ton kağıt ve karton, 10 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9 milyon ton metal ve yaklaşık 30 milyon ton organik atık. Bu geri kazanım sayesinde hem bertaraf için gerekli alan ve enerji azaltıldı hem de çeşitli doğal kaynaklarda önemli tasarruflar sağlandı.
Söz konusu kazanımlar arasında yaklaşık 365 milyar lira ekonomik katkı, 270 milyar kilowatt saat enerji tasarrufu, 2 trilyon litre su tasarrufu ve 60 milyar litre petrol tasarrufu yer alıyor. Uygulamalar sayesinde ayrıca 613 milyon ağacın kesilmesinin önlendiği ve 180 milyon ton sera gazı salınımının engellendiği açıklandı. Geri kazanım, atık depolama açısından 55 bin futbol sahası büyüklüğünde alanın kullanılmasını engelledi.
Eğitim, deniz temizliği ve saha çalışmaları
30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında Fatih Turan, Ankara'da Altındağ Belediyesi Sıfır Atık Eğitim Merkezi'nde çocuklara verilen uygulamalı eğitimlere katıldı. Eğitimlerde atıkların ekotasarım yaklaşımıyla yeniden değerlendirilebileceği, deneyim ve beceri kazandırıcı atölye çalışmalarıyla aktarıldı. Turan, projenin felsefesinin doğayı emanet bilinciyle korumak olduğunu vurguladı.
Sıfır Atık Mavi Hareketi kapsamında denizlerden toplanan atık miktarı da paylaşıldı; denizlerde 325 ton'dan fazla atık toplandı ve bunun taşınması yaklaşık 23 bin kamyona denk geldi.
Gelecek hedefleri ve uluslararası gündem
Projenin küresel ölçekte görünürlüğünün artırılması hedefleniyor. Turan, Kasım ayında Antalya'da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi gündeminde sıfır atığın öncelikli konular arasında yer aldığını belirtti. Ayrıca, New York'ta Bakan Murat Kurum başkanlığında yürütülen temaslarda Sıfır Atık çalışmaları ve deneyim paylaşımı gerçekleştirildiğini aktardı.
Türkiye, depozito yönetim sistemi, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve deniz kirliliğiyle mücadele uygulamalarıyla Sıfır Atık yaklaşımını yaygınlaştırmayı sürdürecek. Yetkililer, mevcut kazanımların artırılarak devam ettirileceğini ve hem çevresel hem ekonomik faydaların büyütüleceğini vurguluyor.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRÜ FATİH TURAN, 9 YIL İÇERİSİNDE 90 MİLYON TON ATIKTAN GERİ KAZANIM SAĞLANDIĞINI AÇIKLADI.
