kazı çalışmaları ve ana bulgular
Antik Side'de yürütülen kazılar, kentin önemli ulaşım akslarından biri olan b Caddesi'nin Roma Dönemi'nden Geç Antik Çağ'a uzanan mimari dönüşümünü gün yüzüne çıkardı. Cadde, Gymnasium'un kuzeybatı köşesi ile Doğu Kapısı arasında yaklaşık 390 metre boyunca izlendi ve stoa, çok sayıda mekan ile anıtsal girişlere ait izlere ulaşıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy çalışmaları paylaşırken, kazıların özellikle Herakles Kapısı'nı öne çıkardığını ve projenin Side'nin tarihini koruma amaçlı yürütülen "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında devam ettiğini belirtti. Bakan ayrıca Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile kazı heyetine teşekkür etti.
Herakles Kapısı ve kabartmalar
Caddenin kuzeyinde MS. 2. yüzyıla tarihlenen doğu-batı doğrultusunda bir stoa ve bunun gerisinde yer alan mekanlar tespit edildi. Stoa üzerinde batıdan doğuya doğru Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olarak adlandırılan üç anıtsal giriş bulundu.
Herakles Kapısı, mimari elemanlarında yer alan kabartmalarla dikkat çekiyor. Kapıda Herakles'in On İki İşi'ni betimleyen kabartmaların yanı sıra kasetlerde Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirleri yer alıyor. Bu kabartmalar MS. 3. yüzyılın başlarına tarihleniyor ve Geç Antik Çağ döneminde kapı inşa edilirken devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldıkları belirlendi.
MS. 5. yüzyılda kentin yeniden şekillenmesi
Caddenin görünümü MS. 5. yüzyılda Piskoposluk Sarayı kompleksinin oluşmasıyla önemli değişikliklere uğradı. Kuzeydeki geniş alanın saray kompleksinin parçası haline gelmesi sonucu stoaya açılan bazı girişler kapatıldı ve kuzey stoa üzerinde yeni anıtsal girişler oluşturuldu.
Bu düzenlemelerle b Caddesi, Doğu Kapısı'ndan kente gelenleri karşılayan sıradan bir yol olmanın ötesine geçip anıtsal bir kent aksına dönüştü. Kazılar sonucunda ortaya çıkan stoa, anıtsal kapılar ve farklı dönemlere ait mimari düzenlemeler, aynı güzergâh üzerinde Side'nin Roma Dönemi'nden Geç Antik Çağ'a uzanan dönüşümünü izlemeyi mümkün kılıyor.
SİDE ANTİK KENTİ’NİN ÖNEMLİ ULAŞIM AKSLARINDAN BİRİ OLAN B CADDESİ, YÜRÜTÜLEN KAZILARLA ROMA DÖNEMİ’NDEN GEÇ ANTİK ÇAĞ’A UZANAN MİMARİ DÖNÜŞÜMÜNÜ YENİDEN GÖZLER ÖNÜNE SERDİ.
