Şi Cinping: İran'ın nükleer sorununun diyalog yoluyla çözümüne destek
Görüşmenin ana başlıkları
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ülkesini ziyaret eden İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmede, İran'ın nükleer sorununun tüm tarafların meşru kaygılarını giderecek bir çözümle ele alınmasını desteklediklerini bildirdi.
Şi, görüşmede Çin-İran ilişkilerinin dünyadaki değişimlerin sınamasına dayandığını ve Çin'in İran'ı Orta Doğu diplomasisinde daima öncelikli gördüğünü söyledi. İlişkileri sürdürme, karşılıklı güveni derinleştirme ve ticaret, yatırım, temiz enerji konularında işbirliğini geliştirme niyeti ifade edildi.
Küresel Yönetim Girişimi ve bölgesel mesajlar
Şi, Şanghay İşbirliği Örgütünün (ŞİÖ) Tiencin'de 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde düzenlenen 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi'nde sunduğu "Küresel Yönetim Girişimi"ne atıfta bulunarak, daha eşit ve adil bir küresel yönetim ile ortak gelecek paylaşan bir topluluk oluşturmak için İran dahil uluslararası aktörlerle çalışacaklarını belirtti.
Yakın zamanda İran'ın İsrail ve ABD ile yaşadığı gerilimlere üstü kapalı değinen Şi, güç kullanımının farklılıkların çözümü olmadığı ve iletişim ile diyaloğun kalıcı barışın yolu olduğunu vurguladı. Ayrıca, Şi Çin'in İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceği yönündeki taahhüdünün önemine dikkat çekti ve Tahran'ın nükleer enerjiyi barışçıl kullanma hakkına saygı duyduğunu ifade etti.
Şi, Çin'in İran'ın egemenliğini, toprak bütünlüğünü korumasını, meşru haklarını ve çıkarlarını siyasi müzakerelerle savunmasını desteklediğini belirterek, "Çin, İran'ın nükleer sorununa tüm tarafların meşru kaygılarını giderecek bir çözüm bulunması için çalışacak ve Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanması için çabalarını sürdürecek."
Pezeşkiyan'ın değerlendirmeleri ve işbirliği vurgusu
İran Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Pezeşkiyan ve Şi, 2021'de imzalanan 25 yıllık kapsamlı anlaşmanın azami ölçüde uygulanması da dahil ilişkilerin seviyesini yükseltme kararlılıklarını yineledi.
Pezeşkiyan, iki ülke ilişkilerini en üst düzeye çıkarmak için işbirliğini her koşulda sürdüreceklerini belirterek, "ABD, tek taraflı politikasını sürdürüp geliştirmek için çeşitli ülkeleri işgal etme imkanı buluyor ve artık bu konuda sınır tanımıyor." ifadesini kullandı.
Pezeşkiyan, İran'ın hedefinin bölgede barış ve güvenliği tesis etmek olduğunu; baskı, saldırganlık ve tek taraflılığı engellemek istediklerini söyledi ve hukuk temelinde, eşitlikçi ilişkiler arayışını vurguladı. Ayrıca iki ülke arasında yüksek hızlı demiryolu ve otoyol projelerinde işbirliğine açık olduklarını bildirdi.
Ziyaret programı
Pezeşkiyan, Tiencin'deki ŞİÖ Zirvesi'ne katılmasının ardından Pekin'e ziyaret gerçekleştirdi. Açıklamada, Cumhurbaşkanı'nın yarın İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80. yıl dönümü kapsamında Tienanmın Meydanı'nda düzenlenecek askeri geçit törenine de iştirak edeceği belirtildi.
