Servi köyünde asırlık dut pekmezi geleneği sürüyor
Bingöl'ün Genç ilçesi Servi köyünde yaz mevsimiyle birlikte başlayan dut pekmezi üretimi, tamamen el emeğiyle yapılıyor. Geleneksel adımlarla hazırlanan pekmez, köyün önemli kültürel değerlerinden biri olarak yaşatılıyor.
Üretim süreci
Hasat, ağaçlardan dutların silkelenmesiyle başlıyor; meyveler kovalarla evlere taşınıyor. Dutlar elde ezildikten sonra büyük kazanlara alınarak kaynatılıyor. İlk kaynatma işleminin ardından dutlar süzgeçten geçirilerek öz suyu ayrılıyor. Elde edilen dut suyu yeniden kazanlarda kaynatılarak kıvam alması sağlanıyor. Daha sonra tepsilere dökülen pekmez, 4-5 gün güneşte bekletilerek tüketime hazır hale getiriliyor.
Atık değerlendirme ve emek
Üretim sırasında arta kalan dut posası israf edilmeyerek kurutuluyor ve hayvan yemi olarak değerlendiriliyor. Sürecin tamamı yoğun el emeği gerektiriyor; köy sakinlerinin ortak çalışması ve paylaşımı üretimin temelini oluşturuyor.
Fatma Dayanır üretimle ilgili olarak şöyle diyor: "Sabah erken saatlerde bahçeye gidiyoruz. Bir kişi ağaca çıkıp dutları silkeliyor, diğerleri aşağıda topluyor. Dutları eve getirip ellerimizle eziyor, kazanlarda kaynatıyoruz. Daha sonra süzüp yeniden kaynatıyor, tepsilere dökerek 4-5 gün güneşte bekletiyoruz. Geriye kalan posayı da kurutup hayvanlarımıza veriyoruz. Hiçbir şeyi ziyan etmiyoruz."
Sürdürülebilirlik ve yerel ekonomi
Nesilden nesle aktarılan bu geleneksel üretim yöntemi, hem köy ekonomisine katkı sağlıyor hem de bölgenin somut olmayan kültürel mirası olarak önemini koruyor. El işçiliğine dayalı süreç, yerel kaynakların değerlendirilmesi ve atığın yeniden kullanımı açısından sürdürülebilir bir uygulama olarak öne çıkıyor.
SERVİ KÖYÜNDE ASIRLIK GELENEK YAŞATILIYOR: DUT PEKMEZİ BÜYÜK EMEKLERLE HAZIRLANIYOR
