Antakya'da tarladan sofraya lübye
Hatay’ın Antakya ilçesi Bohşin Mahallesi’nde, protein ve lif açısından zengin bir bakliyat olan lübyenin hasadı başladı. Ürün, yörede halk arasında lübye veya börülce olarak anılıyor ve hem taze tüketim hem de turşu, kuru tane ve tohumluk amaçlı olarak değerlendiriliyor. Tarladan kilogramı 40-50 TL arasında satılan lübye, market raflarında 130-140 TL bandında alıcı buluyor.
üretim ve hasat yöntemi:
Hasat büyük ölçüde elle yapılıyor; işçiler sabahın erken saatlerinde, güneş doğmadan tarlada olmaya başlıyor. Çiftçi Halil Koçak hasat sürecini anlatırken, yoğun sıcağın ve toplama zorluğunun üretimi etkilediğini vurguluyor. Tarlarda çalışmanın 40 dereceye yaklaşan sıcaklıklarda gerçekleştiği, sabah 05.30’da evden çıkılıp 06.00’da işe başlanıldığı, bazı işçilerin saat 10.00 civarında yarım yevmiye ile ayrıldığı aktarılıyor. Bir işçi günde en fazla iki çuval toplayabiliyor; tüm ekip ise günde yaklaşık 20 çuval ürün topluyor.
su, verim ve kullanım alanları:
Koçak, lübyenin sıcak havayı sevdiğini ancak serin havanın verimi artırdığını belirtiyor. Bitkinin su ihtiyacı az; ekim sonrası bir kez sulama, ardından ihtiyaç halinde iki-üç kez sulama yeterli oluyor. Fazla su verildiğinde bitkinin boyca büyüdüğü ancak verimin düştüğü ifade ediliyor. Lübye, yemeklerde taze tüketildiği gibi tane halinde de yeniyor; ayrıca tohumluk olarak ekiliyor ve turşusu yapılıyor. Böbreklere iyi geldiği, sağlığa faydalı olduğu yönünde bölgesel inanışlar bulunuyor.
pazarlama ve bölgesel dağıtım:
Koçak ürünlerini öncelikle Antakya ve Kırıkhan’a gönderiyor; zaman zaman Reyhanlı’ya da sevkiyat yapılıyor. Tarladan düşük fiyata satılan ürünün marketlerdeki fiyatına kadar yükselmesi üretici maliyetlerini zorlayabiliyor. Toplama zorluğu ve işçilik masrafları, hasat sürecinin en önemli maliyet kalemleri olarak öne çıkıyor. Haberde bir noktada tarlanın 10 dönümlük olduğu belirtilirken, Koçak röportajında 'Burada 20 dönüm alanda lübye ektim' diyerek kendi beyanını paylaşıyor; bu ifadeler haberde korunmuştur.
Hatay’ın verimli topraklarında sezonun sonbahara yaklaşmasıyla birlikte elle yapılan lübye hasadı devam ediyor; ürünün hem yerel tüketime hem de koruma ve kuru ürün pazarlarına yöneldiği gözleniyor.
HATAY'IN ANTAKYA İLÇESİNDE PROTEİN VE LİF BAKIMINDAN ZENGİN OLAN LÜBYE HASADI BAŞLADI
