Sel Sularının Depolanması: Gelirlerimizi Koruma Yolu
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Coğrafya Bölümü'nden Doç. Dr. Muhammet Bahadır, sel sularını verimli bir şekilde depolamanın gelecekte afete dönüşmelerini engelleyerek nesillere daha sürdürülebilir su kaynakları sunabileceğini vurguladı.
Geçmişte Meydana Gelen Taşkınlar
Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre 1975-2002 yılları arasında 487 taşkın meydana gelmiş ve bu olaylarda 493 kişi hayatını kaybetmiştir. 2003-2017 yılları arasında ise 722 taşkında 227 kişi yaşamını yitirmiştir.
Doğal Afetlerin Nedenleri
Doç. Dr. Bahadır, su ile ilişkili doğal afetlerin temel sebeplerinin aşırı yağış, kar erimeleri ve deniz taşmaları olduğunu belirtti. Yanlış kentleşme, vadi tabanlarının yerleşime açılması ve kıyılarımızdaki kontrolsüz yapılaşma, aşırı yağışların afet boyutuna ulaşmasındaki önemli faktörlerdir.
Sel ve Taşkın Oranları
AFAD raporlarına göre 1950-2020 yılları arasında Türkiye'de en fazla sel olayları Erzurum'da meydana gelirken, bu yıl içindeki 425 sel kaydedilmiştir. Diğer iller arasında Sivas 325 ve Van 265 sel olayına sahiptir.
İklim Değişikliğinin Etkileri
Son yıllarda iklim değişikliğinin etkileri kendini daha da hissettirmeye başladı. Örneğin, yaz sezonunda Karadeniz bölgesindeki taşkınlara sebep olan ani yağışların sayısı arttı. 2018'den sonra 5 yağış kaydedildi ve bu durum toplam yağış miktarının artmasından çok, dengesiz dağılımın bir sonucudur, bu da tarımsal kuraklıkları tetiklemektedir.
Doğayı Korumak ve Yönetmek
Bahadır, afet risklerini azaltmak için her bölgenin ayrı olarak analiz edilmesi ve bütüncül bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyledi. Sürdürülebilir bir ekosistem sağlamak için doğayı kullanmak, korumak ve yönetmek gerekmektedir.
Gelecek İçin Öneriler
Gelecekte Karadeniz kıyılarında ani yağışların artması ve dolayısıyla sel ve taşkınların çoğalması ihtimali bulunmakta. İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Ege bölgelerinde ise kuraklığın etkisi artacağından su kaynaklarımızın etkin kullanımı bir zorunluluk haline gelecek. Sel sularının depolanması konusunda barajlar, yeraltı su depoları ve gölet gibi yapılar oluşturmalıyız.
