IBAN mağduriyetlerinin giderilmesine ilişkin düzenleme son aşamada
Cumhuriyet Savcısı Baki Yiğit Çakmakkaya, IBAN ve banka kartlarının suça alet edilmesi sonucu ortaya çıkan mağduriyetleri gidermeye yönelik çalışmaların son aşamaya geldiğini bildirdi. Uzun yıllar Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemeleri ve dolandırıcılık suçlarıyla görevli ağır ceza mahkemelerinde görev yapmış olan Çakmakkaya, mağduriyetlerin oluşma biçimleri ve çözüm önerileri üzerinde detaylı değerlendirmelerde bulundu.
Mağduriyetin oluşma yöntemleri
Çakmakkaya, dolandırıcıların başkalarına ait IBAN ve banka kartlarıı kullanarak haksız kazanç sağladıklarını belirtti. Buna ilişkin tespitler arasında şu yöntemler yer alıyor:
- Yetkililerin beyanı veya iş arayanların ikna edilmesi yoluyla hesap kiralama ya da kısa süreli kullanım bahanesiyle hesapların suça dahil edilmesi.
- Dolandırıcıların kendilerini hakim, savcı veya polis olarak tanıtıp para aktarımı sağladıktan sonra parayı kiralanan IBAN’lar üzerinden başka hesaplara veya kripto varlıklara aktarması.
- Sahte satış vaadiyle kaparo alınması, sahte internet sitesi kurulması, sigorta süresinin bitmesi gibi aldatmacalarla hesapların kullanılması.
Bu yöntemler sonucu hesabı kullanılan gerçek kişiler, suça iştirake ilişkin delil izleri nedeniyle ilk şüpheli konumuna düşebiliyor; bilgi sahibi olmasalar bile nitelikli dolandırıcılık ve suç gelirlerinin aklanması gibi suçlardan yargılanabiliyorlar.
Hedef gruplar ve farkındalık çalışmaları
Çakmakkaya, özellikle gençler ve öğrencilerin hedef alındığını vurguladı. "Acil para gönderme, kısa süreli hesap kullanımı, komisyon vaadi" gibi tekliflerin çoğunlukla dolandırıcılık ağlarının tuzağı olduğuna dikkat çekti ve bu tekliflere itibar edilmemesi gerektiğini söyledi.
Ayrıca bilinçlendirme çalışmalarının önemine işaret ederek, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi bünyesinde 2025 ve 2026 yıllarında yürütülen proje ve etkinliklerin farkındalık çalışmalarına örnek oluşturduğunu ifade etti. Çakmakkaya, bilişim ve dolandırıcılık suçlarına ilişkin proje temelli akademik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Yasal düzenleme ihtiyacı ve kapsamı
Teknolojik gelişmelerin suçu işleme yöntemlerini değiştirdiğini, bu nedenle hukuki düzenlemelerin hızla uyarlanması gerektiğini söyleyen Çakmakkaya, mevcut yasaların bireysel hakları koruma ve toplumsal güvenliği sağlama ihtiyaçları çerçevesinde güncellenmesi gerektiğini belirtti.
Çakmakkaya, açık kaynak araştırmalarına dayanarak "50 bin kişinin hüküm aldığı, 300 bin kişinin yargılama sürecinde olduğu" yönündeki verileri aktardı ve düzenleme yapılırken çok sayıda kişinin mağduriyet iddialarının dikkate alınmasının gerekliliğini vurguladı. Dolandırıcılık dosyalarının yeniden ele alınması ve infaz süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Adli yapıda ve soruşturmalarda önerilen değişiklikler
Çakmakkaya, delil toplama ve bilişim suçlarının analizinin yalnızca kolluk tarafından yürütülmesi yerine adliyelerde görev yapacak bilişim uzmanları ile desteklenmesi gerektiğini savundu. Katiplik sınav koşullarının güncellenmesi, bilişim suçları büroları için iki yıllık bilişim alanında eğitim görmüş personel istihdamı gibi uygulama önerileri sundu.
Hukuk fakültelerinde bilişim alanında yan dal veya benzer eğitimlerin açılmasının, gelecekte hakim, savcı ve avukatların bilişim konusunda yetişmesinin önünü açacağını belirtti. Ayrıca itibar suikastlarına ilişkin ayrı bir düzenleme ile 5651 sayılı yasanın güncellenmesinin konunun çözümüne katkı sağlayacağına dikkat çekti.
Kurumlar arası koordinasyon ve yargı paketleri
Yasaların uygulanmasında yaşanan sorunların çözümü için Adalet Bakanlığı, Hakimler ve Savcılar Kurulu, YÖK, İçişleri Bakanlığı ve ilgili diğer kurumların birlikte çalışmasının önemini vurgulayan Çakmakkaya, merkezde ve taşrada çalışma komisyonları kurulmasını, il ve ilçe başsavcılıkları ile adalet komisyonlarının istatistik, analiz ve raporlama yaparak öneriler üretmesini önerdi.
Çakmakkaya, 12. Yargı Paketi’nde yer alması beklenen yasa değişikliğinin bu toplumsal sorunu çözmede önemli bir boşluğu dolduracağına inandığını belirtti.
Bilimsel çalışmalar ve yayımlar
Çakmakkaya, konuyla ilgili akademik katkılarına da değinerek 2018, 2024 ve 2025 yıllarında yayımlanan makale ve kitap çalışmalarını anımsattı. Bu yayınlar aracılığıyla bilişim suçlarıyla mücadelede karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri üzerine bilimsel değerlendirmeler sunduğunu belirtti.
Çakmakkayanın açıklamaları, hem mağduriyet yaşayan kişilerin korunması hem de teknolojik gelişmelere uygun hukuki çerçevenin oluşturulması gerektiğini ortaya koyuyor ve söz konusu düzenlemenin tamamlanmasının mağduriyetlerin giderilmesi adına önemli bir adım olması bekleniyor.
UZUN YILLAR DİYARBAKIR AĞIR CEZA MAHKEMELERİNDE VE DOLANDIRICILIK SUÇLARI İLE GÖREVLİ AĞIR CEZA MAHKEMELERİNDE DE GÖREV YAPMIŞ CUMHURİYET SAVCISI BAKİ YİĞİT ÇAKMAKKAYA DÜZENLEMENİN BİTME AŞAMASINA GELDİĞİNİ SÖYLEDİ.
