Kayalıpınar'da Hitit kraliyet arşivi bulundu
Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar Antik Kenti'nde bu yıl yürütülen kazılarda, Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine tarihlenen 131 çivi yazılı tablet ve parça gün ışığına çıktı. Bu bulgularla birlikte antik kentten elde edilen toplam tablet sayısı 184'e ulaştı. Kayalıpınar, Hitit döneminde Samuha adıyla anılan ve Kızılırmak kıyısında konumlanan önemli bir merkez olarak değerlendiriliyor.
Buluntunun içeriği:
Ortaya çıkarılan yaklaşık 3 bin 400 yıllık tabletler, Hitit yönetiminin idari işleyişi, askerî düzenlemeleri, kraliyet ailesine ilişkin kayıtları ve dönemin sosyal yaşamına dair ayrıntıları içeriyor. Belgeler arasında özellikle salgın hastalıklara dair kayıtlar dikkat çekiyor; tabletlerde şehirler arasında yayılan, çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgından söz ediliyor. Bir tablette, hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumunun izlendiği, daha sonra hayatını kaybettiği ve cenaze törenine ilişkin kayıtların bulunduğu belirtiliyor.
Askerî yazışmalar ve uyarılar:
Kazılarda bulunan belgelerden biri, Hitit Devleti'nin askerî teşkilatı ve haberleşme düzenine ışık tutuyor. Batı Anadolu'da görev yapan Hitit generallerinin Kral'a gönderdiği mektupta, karşılaştıkları düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası desteği istendiği; yardımın gecikmesi veya ulaşmaması halinde ordunun yok olabileceğine dair uyarıların yer aldığı anlaşılıyor. Bu metinler, dönemin stratejik gerilimleri ve merkezi otoritenin savaş alanındaki belirleyiciliği hakkında somut kanıt sunuyor.
Kazı tarihi ve keşfin önemi:
Kayalıpınar'da 2005 yılından beri süren kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı himayesinde Koç Üniversitesi tarafından yürütülüyor. Çalışmalarda çivi yazılı tabletlerin yanı sıra Hitit kralları, prens ve prenseslere ait mühür baskıları, mezarlar ve farklı dönemlere ait mimari kalıntılar da bulundu. Bölgenin toplamda yaklaşık 3 bin 800 yıllık bir geçmişe sahip olduğu ifade ediliyor.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, keşfin yalnızca Anadolu tarihi için değil dünya arkeolojisi açısından da büyük önem taşıdığını vurguladı; bilim insanlarının bu buluntuları 1906'da Hattuşa'da bulunan tabletlerden sonraki en önemli Hitit arşiv keşiflerinden biri olarak değerlendirdiğini aktardı. Geçen yıl bulunan dört eser, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen "Geleceğe Miras" sergisinde sergilenmişti.
Vali Şimşek, kazılara Kültür ve Turizm Bakanlığı, Koç Üniversitesi, kazı başkanı Doç. Dr. Çiğdem Maner, Prof. Dr. Daniel Schwemer ve ekibin katkılarıyla devam edileceğini belirterek, bulunan belgelerin Hititlerin siyasi, idari, askerî, dinî ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
Buluntular, Kayalıpınar'ın bölgesel önemi ve Hitit arşivlerinin kapsamı konusunda yeni sorular ve araştırma alanları açıyor; gelecek kazılar ve çözümlemeler, Anadolu tarihinin bazı karanlık noktalarını aydınlatma potansiyeli taşıyor.
Kayalıpınar’da 3 bin 400 yıllık kraliyet arşivi gün yüzüne çıkarıldı
