Program kararı ve amaç
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı kapsamında Samsun'u temsil edecek ürün olarak kenevir seçildi. Seçim, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) Yönetim Kurulu kararıyla gerçekleştirildi ve üretimden sanayiye uzanan süreçte katma değeri artıracak çalışmaların hayata geçirilmesi planlanıyor.
Çalıştay; katılımcılar ve gündem
Program kapsamında düzenlenen Tıbbi Kenevir ve Değer Zinciri Çalıştayı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Kenevir Araştırmaları Enstitüsü ev sahipliğinde, OMÜ Teknoloji Transfer Ofisi (TTO), OKA ve MEDİKÜM iş birliğiyle Samsun OMTEL Otel'de gerçekleştirildi. Çalıştaya kamu kurumları, akademisyenler, sektör temsilcileri ve paydaşlar katıldı. Gün boyu süren oturumlarda tıbbi kenevirin üretimi, işlenmesi, ruhsatlandırılması ve nihai ürüne dönüşümü ele alındı.
Sektör vizyonu ve yol haritası
OKA Genel Sekreteri Mehlika Dicle, kenevirin Nisan 2026 tarihli yönetim kurulu kararıyla Samsun'un temsil ürünü ilan edildiğini belirterek programın amaçlarını şu şekilde özetledi: her ilin özgün ürünlerinin belirlenmesi, bu ürünlerin ekonomik, sosyal ve kültürel katma değerinin artırılması ve sürdürülebilir geliştirme. Dicle, programda markalaşma, yenilik, tanıtım, pazarlama, kapasite geliştirme ve izleme süreçlerinin birlikte ele alınacağını ve değer zincirini güçlendirecek eğitim, danışmanlık, pazar analizi, teknik ve mali desteklerin devreye alınacağını vurguladı.
Akademik ve bilimsel altyapı
OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç, konuşmasında keneviri yalnızca tarımsal bir ürün olarak görmekle yetinilmeyeceğini; hedefin tarladan laboratuvarlara ve oradan da yüksek katma değerli nihai ürünlere dönüşüm sağlamak olduğunu ifade etti. Aytaç, "Asıl başarı, bu bitkiyi tarladan alıp laboratuvarlara taşımak ve oradan da yüksek katma değerli nihai ürünlere dönüştürebilmektir." değerlendirmesinde bulundu.
OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın ise kenevire dayalı ürünlerin küresel pazarda milyarlarca dolarlık bir hacme ulaştığını belirtti ve kenevirin tarımdan tekstile, otomotivden gıda ve yeme, malzeme üretiminden sağlığa kadar geniş kullanım alanına sahip stratejik bir bitki olduğunu vurguladı. Aydın, OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü'nün 2019'da kurulduğunu, yaklaşık 2 bin genotipten oluşan genetik kaynak havuzuna sahip olduğunu ve enstitü bünyesinde geliştirilen Türkiye'nin ilk yerli endüstriyel kenevir çeşitleri "Narlı" ve "Vezir"'in önemini aktardı.
Mevzuat, güvenlik ve sağlık perspektifi
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar, tıbbi kenevirin regülasyonu ve güvenli kullanımına ilişkin olarak yürürlüğe konulan kanun ve ikincil mevzuat çalışmalarına değindi. Ayar, kenevirin endokanabinoid sistemi üzerinden etki gösterdiğini; karaciğere hasar verme, bağımlılık ya da etkinliğin azalması gibi sorunlara kıyasla bazı avantajlar sunduğunu ifade ederek bu sanayinin yeniden canlandırılmasının gerekliliğine işaret etti. Konuşmasında, "Bu sanayiyi ve insanların ihtiyaç duyduğu bu alanı yeniden harekete geçirmek gerekmektedir." ifadelerini kullandı.
Uygulama adımları ve beklentiler
Program çerçevesinde kenevirin üretim, işleme, pazarlama ve tanıtım süreçlerine yönelik altyapı güçlendirme, üretici desteği ve yatırım alanlarının geliştirilmesi planlanıyor. Hedef, Samsun'u kenevir alanında ulusal ölçekte öncü merkezlerden biri haline getirmek ve keneviri kırsal kalkınma, sosyal kalkınma, sanayi dönüşümü, medikal teknoloji, üniversite-sanayi iş birliği ve yerel markalaşma eksenlerinde çok boyutlu bir kalkınma alanı olarak konumlandırmak.
Çalıştayın kapanışı ve katılımcılar
Çalıştayın ilk bölümünde OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın'ın TİTCK Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar'a hediye takdimiyle oturum sona erdi. Etkinlikte ayrıca Samsun Medikal İnovasyon Kümesi Derneği (MEDİKÜM) Başkanı Ahmet Alp Doğru, Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Evren Yaşar ve Samsun Vali Yardımcısı Mehmet Fikret Çavuş gibi yetkililer yer aldı. Çalıştay, kenevir değer zincirinin geliştirilmesine yönelik kurumlar arası iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI KALKINMA AJANSLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KOORDİNASYONUNDA YÜRÜTÜLEN "ANADOLUDAKİLER: 81 İL 81 ÜRÜN PROGRAMI" KAPSAMINDA SAMSUN’U TEMSİL EDECEK ÜRÜN "KENEVİR" OLARAK BELİRLENDİ.
