Samsun'da 2025 çevre denetimleri ve sonuçları
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, 2025 yılında Samsun'da yürüttüğü denetimler ve uyguladığı yaptırımlarla kirliliğin önlenmesine yönelik adımlar attı. İl Müdürü Tevfik Akçay tarafından paylaşılan verilere göre; denetimler, hava kalitesi çalışmaları, ÇED süreçleri ve sıfır atık uygulamaları öncelikli alanlar olarak öne çıktı.
Denetimler ve uygulanan cezalar
Akçay, 2025 yılında planlı, ani ve şikâyet denetimleri olmak üzere toplam 1.130 çevre denetimi gerçekleştirildiğini belirtti. Bu denetimler sonucu çevreyi kirlettiği tespit edilen 39 işletme ile 18 gerçek kişiye yönelik olarak toplam 19.212.460 TL idari para cezası uygulandı.
Hava kalitesi ve ısınma kaynaklı önlemler
Isınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin azaltılmasına yönelik çalışmalara değinen Akçay, Temiz Hava Eylem Planı çerçevesinde yaklaşık 250 hanenin doğalgaz dönüşümünün sağlandığını söyledi. Ayrıca ısınma kaynaklı kirliliğin önlenmesi amacıyla 1.381.000 ton ithal kömür için numune alım ve analiz işlemleri yapıldı ve 239 adet uygunluk belgesi düzenlendi.
ÇED süreçleri ve proje kararları
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerine ilişkin açıklamada bulunan Akçay, 2025 yılında ilde faaliyet göstermeyi planlayan işletmeler için verilen kararları şöyle özetledi: 26 işletmeye 'ÇED Gerekli Değildir', 4 işletmeye 'ÇED Gereklidir' ve 8 işletmeye 'ÇED Olumlu' kararı verildi; ayrıca çevresel etkileri nedeniyle 3 proje iptal edildi.
Sıfır Atık çalışmaları ve eğitim
Sıfır Atık programı kapsamında 2025'te 397 Temel Seviye Sıfır Atık Belgesi düzenlenerek toplam belge sayısı 2.700'e ulaştı. Yıl içinde düzenlenen 58 eğitim faaliyeti ile 5.053 kişiye sıfır atık eğitimi verildi.
Atık yağlar, emisyonlar ve korunan alanlar
Atık Motor Yağlarının Toplanması Projesi kapsamında 2025'te 150, bugüne kadar ise toplam 650 Motor Yağı Değişim Belgesi düzenlendi; bu yıl 1.200 ton atık motor yağı lisanslı firmalara teslim edildi. Belediyelerce yaklaşık 100 katı yakıt satıcısı denetlendi. Ulaşım kaynaklı kirliliğin azaltılması için 31 egzoz emisyon ölçüm istasyonunda 188.566 araç ölçülürken, EGEDES kapsamında 344 araç trafikte denetlendi ve 75 araca idari işlem uygulandı; akaryakıt istasyonlarına yönelik 289 denetim gerçekleştirildi.
Sanayiden kaynaklanan hava kirliliğinin önlenmesi amacıyla 2025'te 133 işletmeye geçici faaliyet ile çevre izin ve lisans belgeleri düzenlendi. Çevreye etkisi yüksek 11 tesis bünyesindeki 15 baca, Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi ile anlık olarak takip edildi. Yapılan çalışmalar sonucunda ildeki korunan alan sayısı 8'e ve toplam korunan alan büyüklüğü 519,29 km²'ye ulaştı.
Kızılırmak Deltası Sulak Alanı ve Kuş Cenneti'nin UNESCO adaylığı sürecinde yönetim planı çalışmalarında son aşamaya gelindi; alan 7/24 izleme ve koruma altında tutuluyor. Liman Gölü sahil tahkimatı ve dalgakıran projeleri ile kıyı erozyonunun önlenmesi hedefleniyor.
15 paydaşlı çevre projesi
Samsun Valisi Orhan Tavlı başkanlığında kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları iş birliğiyle 15 çevre projesi hayata geçirildi. Bu projeler arasında Mesire Yerleri ve Orman Alanlarının Kirliliği Projesi, Akarsu Kirliliği Önleme Projesi, Evsel Atık İlaç Toplama Projesi, Deniz Kirliliği Projeleri, İmar Kirliliği Projesi ile Kitap ve Defter Atıklarının Yönetimi Projesi yer alıyor.
Aynı zamanda Bitki Koruma Ürünleri Ambalaj Atıklarının Toplanması ve Bertarafı, Hafriyat Toprağı ve İnşaat Atıkları Yönetimi ve Geri Kazanım Tesisi Kurulması, Çevresel Gürültünün Yönetilmesi, Bitkisel Atık Yağların Kaynağında Toplanması ve Bilgilendirme, Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya Yönetimi, Arıtılmış Atıksuyun Yeniden Kullanımı, Gıda Atıklarının İsrafının Önlenmesi ve Atık Gıdaların Dönüşümü Projeleri ile Atık Motor Yağlarının Toplanması ve Samsun İli Hava Kalitesinin İyileştirilmesi Projeleri paydaşlarla birlikte uygulanmaya konuldu.
Tevfik Akçay, yapılan çalışmaların amaçlarını vatandaşların daha temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşamasını sağlamak ve çevresel etkileri azaltmak olarak özetledi.
SAMSUN'DA 2025 YILINDA ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVREYİ KİRLETENLERE GÖZ AÇTIRMADI. 39 İŞLETME VE 18 GERÇEK KİŞİYE TOPLAMDA 19 MİLYON 212 BİN 460 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANDI.
