SACEUR Grynkewich: "Arktik ve Kuzey Avrupa stratejik rekabetin ön cephesi haline geldi"
Savunma ve güvenlik konularının tartışıldığı İsveç'teki Halk ve Savunma Ulusal Konferansı'nda konuşan NATO’nun Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı (SACEUR) Orgeneral Alexus G. Grynkewich, Arktik bölgesinde buzların erimesi ve yeni deniz yollarının açılmasıyla birlikte bölgenin stratejik öneminin arttığını vurguladı.
Arktik'te artan faaliyetler ve ittifak endişesi
Grynkewich, Çin, İran ve Kuzey Kore'nin Ukrayna'daki savaşa verdikleri desteklere dikkat çekerek, "Çin, Putin’in savaş makinesini finans etmeyi sürdürüyor. İran, teknoloji ve silah sağlamaya devam ediyor. Kuzey Koreli muharip birlikler ise Ukrayna sınırında Rusya’da bulunmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı. Ayrıca Rusya, İran ve Venezuela arasında kara tabanlı veya deniz taşımacılığı üzerinden yürütülen faaliyetlere işaret etti ve "Savaşın finansmanına katkı sağlayan karanlık petrol tankerleri filosu"na dikkat çekti.
Grynkewich, Arktik ve Yüksek Kuzey'de gözlemledikleri eğilimi şu sözlerle aktardı: "Rus ve Çin gemileri, giderek daha fazla ortak devriye gerçekleştiriyor." Çin'e ait buz kırıcılar ve araştırma gemilerinin Arktik sularında faaliyet gösterdiğini, bu çalışmaların barışçıl amaçlarla sınırlı kalmadığını ve askeri avantaj sağlama hedefi taşıdığını belirtti. Buna ek olarak Rusya'nın Barents Denizi'nde gelişmiş kabiliyetlerini test etmeye devam ettiğini ifade etti.
Yeni deniz yolları ve keşfedilen kaynakların bölgesel rekabeti artırdığına dikkat çeken Grynkewich, bu ortamın hibrit tehditler, hava sahası ihlalleri, GPS ve Küresel Konum Belirleme Sistemi (GNSS) karıştırma saldırıları ve Baltık Denizi'nde su altı altyapısını tehdit eden gölge filo operasyonları gibi riskleri beraberinde getirdiğini söyledi.
Tehditin boyutu ve coğrafi kapsam
Bir soru üzerine, NATO sınırı yakınlarında Çin ya da Rus gemilerinin faaliyetlerinin tehdide dönüşüp dönüşmeyeceğine dair değerlendirmesinde Grynkewich, "Bu, giderek daha büyük bir tehdide dönüşecektir." ifadesini kullandı. Buzların erimesi ve erişimin artmasıyla birlikte Rusya ve Çin'in birlikte çalıştığını gözlemlediklerini, Çin gemilerinin sadece Rusya'nın kuzey kıyılarında değil Alaska'nın kuzeyi ve Kanada yakınlarında da devriye gezdiğini, ve daha önce belirttiği gibi bu faaliyetlerin "barışçıl amaçlar için değil" olduğunu belirtti. Grynkewich, konunun hızlı şekilde büyüyebileceğini ve buna karşı dikkatli ve hazırlıklı olunması gerektiğini vurguladı.
Grönland açıklamaları ve siyasi söylemler
Grynkewich, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'a ilişkin açıklamalarının NATO üzerindeki etkisine dair bir soruya, "Söylemlerin siyasi boyutları hakkında yorum yapmayacağım. Bir asker olarak bu benim görevim değil" yanıtını verdi.
Konferansta konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise, Başkan Trump'ın Grönland ve Danimarka'ya yönelik tehdit içeren açıklamalarını eleştirdi. Kristersson, kurallara dayanan uluslararası düzenin büyük bir tehdit altında olduğunu belirterek, "ABD’nin Venezuela’da yaptıklarına uluslararası hukuk açısından son derece sert eleştiriler getiriyoruz. Grönland ve Danimarka’ya yönelik tehdit söylemlerini de sert bir şekilde eleştiriyoruz" dedi. Ayrıca Trump'ın Danimarka'ya teşekkür etmesi gerektiğini, tehdit etmemesi gerektiğini ifade etti.
Grynkewich'in değerlendirmeleri, Arktik'te artan seyrüsefer ve askeri faaliyetlerin bölgesel güvenlik dinamiklerini nasıl etkilediğine dair NATO içinde artan bir endişeyi yansıtırken, İsveç liderinin tepkileri ise transatlantik ilişkiler ve söylem boyutunun diplomasi üzerindeki etkisine işaret etti. Konferans konuşmaları, Arktik ve Kuzey Avrupa'nın gelecekteki güvenlik planlamasında öncelikli bir alan olmaya devam edeceğini gösteriyor.
NATO’nun Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı (SACEUR) Orgeneral Alexus G. Grynkewich, buzların erimesi ve yeni yolların açılmasıyla birlikte Arktik bölgesinin stratejik öneminin arttığını belirterek, "Arktik bölgesi ve Kuzey Avrupa, stratejik rekabetin ön cephesi haline geldi" dedi.
