Karacakılavuz'da kadınların manda serüveni:
Tekirdağ'ın Süleymanpaşa ilçesine bağlı Karacakılavuz Mahallesi'nde Nigar Turan ile Emine Gümüş birkaç mandayla başladıkları işe beş yıldır devam ediyor. Başlangıçta az sayıda hayvanla uygulamalı denemeler yapan üreticiler, manda sütünün kıvamı ve lezzetinden memnun kalınca üretimi sistematik hale getirdi. Tekirdağ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ekipleri de işletmeyi ziyaret ederek çalışmaları yerinde inceledi.
Günlük mesai ve üretim süreci:
İşin en erken safhası sabah saat 05.00'te başlıyor. Besleme ve bakım çoban tarafından yürütülürken, Turan ile Gümüş daha çok sağım sonrası sütü değerlendirme ve ürün üretimi aşamalarında görev yapıyor. Sütün bir kısmı kaynatılarak yoğurt yapımında, bir kısmı yayık işlemine alınarak tereyağı ve ekşimik üretiminde kullanılıyor. Peynir üretimi gerektiğinde sütler peynirciye teslim ediliyor; hayvanların etinden ise sucuk yapılabiliyor. Üretim zincirinin her halkası el emeğiyle işleniyor ve gün boyunca süren yoğun çalışma, ailenin ekonomisine doğrudan katkı sağlıyor.
Pazar kanalları ve ürün çeşitliliği:
Manda sütünün daha yağlı ve yoğun kıvamlı olması, ürünlerin talep görmesini sağlıyor. Üretim arasında yoğurt ve ekşimik en çok rağbet gören ürünler olarak öne çıkıyor. Ürünler hem evden gelen alıcılara satılıyor hem de bölgesel pazarlara götürülüyor; Turan'ın aktardığına göre abisi haftada iki gün Tekirdağ'a, bir gün Hayrabolu'ya, bir gün de Çorlu'ya satış için gidiyor. Sütün doğrudan satılmayıp işlenerek katma değeri artırılmış ürünlere dönüştürülmesi, üreticiler için gelir ve motivasyon kaynağı oluşturuyor.
Üreticiler, manda yetiştiriciliğinin zaman ve emek gerektirdiğini, ancak severek yapıldığında verdiği manevi tatminin ve elde edilen gelirin değerli olduğunu vurguluyor. Turan, 'Sütünün çok kaliteli olması ve getirisi bizi bu işe yönlendirdi' diyerek sürdürülebilir bir küçük ölçekli üretim modelinin mümkün olduğunu belirtiyor. Karacakılavuz'da birkaç mandayla başlayan hikaye, kadın emeğiyle geleneksel hayvancılığın ve yerel üretimin yaşatılmasına katkı sunuyor.
Tekirdağlı kadınların manda mesaisi: Sabah 5’te başlıyor
