Rize'nin gastronomi vizyonu tarladan sağlığa:
Rize'de gastronomi, yalnızca mutfakta kalan bir tat alışkanlığı olmaktan çıkıp kentin üretim kültürünü turizm ve sağlık ekonomisiyle birleştiren kapsamlı bir modele dönüşüyor. GastronomiRize 2026 etkinlikleri ve 6.GastronomiRize Günleri, 'Sofrada Yaşayan Miras' mottosuyla bu anlatıyı tarladan tabağa kadar uzatıyor; yaylalardan arı kovanlarına, çay bahçelerinden mandalina bahçelerine uzanan bir deneyim sunuyor.
bal: tarladan premium yaşam ürününe:
Rize'nin gastronomi hikâyesinin en güçlü başlıklarından biri bal. Anzer ve Ayder gibi coğrafi işaretli ballar, bölgenin farklı rakım ve flora kuşaklarının sağladığı endemik bitkiler sayesinde birbirinden ayrışan tat ve karakterlerde üretiliyor. Kestaneden orman gülüne kadar yayılan çeşitlilik, balı sadece sofralık bir ürün olmaktan çıkarıp yüksek katma değerli, sağlık ve longevity odaklı bir ürüne dönüştürme hedefini besliyor.
Rize Arıcılar Birliği ve Rize Belediyesi destekli projelerle amaç; Anzer ve Ayder ballarını hem geleneksel değerleri hem de izlenebilirlik, bilimsel veri, kalite standardı ve premium ambalajlama ile konumlandırmak. Bu strateji, bölge ballarını sağlık turizmi ve uzun yaşam ürünleri portföyünde öne çıkarmayı hedefliyor.
mandalina ve agroturizm deneyimi:
Çayın ardından şimdi ziyaretçi mandalina bahçesine de çekiliyor. Rize'nin yaklaşık bir asırlık üretim geçmişine sahip Satsuma bahçeleri, agroturizm için yeniden keşfediliyor; 'Turist Bahçede' programıyla konuklar toprağa giriyor, ağaca dokunuyor, ürünün hasadına katılıyor ve yerel mutfağın mandalinalı lezzetlerini deneyimliyor.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nin uzun soluklu çalışmaları sonucunda Rize'ye özgü 9 Satsuma mandalinası çeşidi tescillendi: RTEÜ Yıldızı, Rizem, Pazarın Yıldızı, Senem, İyiderem, Derepazarım, Kuzey Yıldızı, Erten ve Derin. 2026'da bu çeşitler için sertifikalı fidan üretiminin temelleri atıldı; gelecekte bahçe turları ve hasat deneyimleri bu çeşitlerin hikâyelerini turizme taşıyacak.
çaykopit ve döngüsel ekonomi:
Rize'nin tarladan sağlığa uzanan öyküsünün bir diğer yeniliği ise çay atıklarının üretime kazandırılması. ÇAYKUR bünyesinde geliştirilen yerli 'çaykopit', çay işleme sürecinde ortaya çıkan liflerin topraksız tarımda kullanılabilecek bir hammaddeye dönüştürülmesiyle ortaya çıktı. Hindistan cevizi kabuğu bazlı kokopite alternatif olarak geliştirilen çaykopit seralarda kabak, fasulye ve domates gibi ürünlerde deneniyor ve ilk ürünler alınmaya başlandı.
ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim'in vurguladığı üzere, 'yurt dışına giden o dövizleri Türkiye içinde tutmak' hedefi bu projeyi ekonomik bir fırsata dönüştürüyor. Çaykopit, Rize'nin gastronomi vizyonundaki döngüsel ekonomi halkasını tamamlıyor: toprak ürünü veriyor, gastronomi turizmi bu ürünü taşlıyor, atık yeniden üretime dahil oluyor.
döngüsel uygulamalar ve yerel markalaşma:
Çay atıkları yalnızca çaykopitle sınırlı kalmıyor. Rize Belediyesi Biyokütle Tesisi'nde çay liflerinden biyoçar ve mangal kömürü üretilmiş; sıvı organik gübre ve toprak iyileştiriciler geliştirilmişti. Belediye, bu üretimleri Çaydalı markası altında ticarileştirerek atığı tarım için değerli bir girdi haline getiriyor. Emine Erdoğan'ın himayesinde örneklenen Sıfır Atık yaklaşımı, Rize'de yerel bir döngüsel ekonomi modeline dönüşmüş durumda.
Bu yaklaşımla Rize'de çaydan başlayan döngü toprağa, üretime ve ekonomiye geri dönüyor; bal kavanozundan mandalina reçeline, çaykopitten bahçe turlarına uzanan bir değer zinciri kuruluyor.
Rize'nin yeni gastronomi anlatısı böylece bir tabakta bitmiyor: üretimin, deneyimin ve sürdürülebilirliğin iç içe geçtiği bir model geliştiriliyor. Yerel üreticilerin hikâyeleri, tescilli ürünlerin bilimsel izlenebilirliği ve atığın yeniden değerlenmesiyle Rize, gastronomiyi sağlık ve ekonomik kalkınmanın merkezine taşıyor.
RİZE'NİN YENİ GASTRONOMİ VİZYONU; TESCİLLİ BAL VE SATSUMA MANDALİNASI GİBİ YEREL ZENGİNLİKLERİ AGROTURİZM VE SAĞLIKLI YAŞAM EKONOMİSİYLE BULUŞTURURKEN, ÇAY ATIKLARINI DÖNÜŞTÜREN SIFIR ATIK VE DÖNGÜSEL EKONOMİ MODELİYLE ÜRETİMİ TARLADAN SOFRAYA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DEĞERE DÖNÜŞTÜRÜYOR.
