Rio sinerjisiyle toprak ve deniz odaklı eylem çağrısı
Türkiye ev sahipliğinde Antalya’da devam eden COP31’in 9. gününde tema "Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı - Rio Sinerjisi" olarak belirlendi. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, alandaki bitkiler üzerinden paylaştığı mesajda: "Dünyanın dört bir yanından gelen kökler, farklı coğrafyaların hikayeleri, aynı toprağın umudu" ifadelerini kullandı.
Rio Sinerjisi nedir:
Rio Sinerjisi, 1992 Rio Zirvesi’nden doğan üç temel anlaşmayı bir araya getiriyor: BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC), BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (CBD) ve BM Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi (UNCCD). COP31 Başkanlığı, aynı toprak, su ve ekosistemler üzerinde çalışan bu süreçleri ortak eyleme dönüştürmeyi COP31’in eylem gündemindeki önceliklerden biri olarak sunuyor.
Uygulama ve hazırlık süreci:
UNCCD’nin Türkiye Odak Noktalığı görevini yürüten Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürü Prof. Dr. Kasım Yenigün, Rio Sinerjisi Eylem Çalışma Grubu’nun kurulduğunu belirtti. Yenigün, bu yapının "yeni bir kurum veya maliyet unsuru" yaratmayacağını; uzmanları, mevcut fonları ve ülke stratejilerini bir araya getirerek hedefe odaklanan çalışma grupları oluşturmayı amaçladığını vurguladı.
Yaklaşık bir yıldır yürütülen hazırlık sürecinde 40 civarında ülke ve 50 civarında uluslararası kuruluş ve sivil toplum örgütü ile iş birliği yapıldı. Süreç kapsamında Antalya’da G20 diyaloğu, Moğolistan’daki Çölleşmeyle Mücadele COP’u ve Erivan’daki Biyolojik Çeşitlilik COP’u gibi teknik ve üst düzey toplantılar gerçekleştirildi.
Doğa temelli çözümler ve sergilenen bitkiler:
Rio Sinerjisi öncelikleri arasında doğa temelli çözümler öne çıkıyor. Yenigün, şehir ölçeğinde "gelişigüzel çalışmak" yerine her bölgenin iklimine uyumlu bitkilerin belirlenerek kullanılacağını, böylece karbon tutulumunu artıracak ve kuraklığa dayanıklı türlerle her şehrin ayrı bir karbon yutak alanı olarak planlanacağını açıkladı. Bu kapsamda hazırlanmış şehir bazlı iklim uyumlu bitki rehberleri yeni dönemde uygulanacak.
COP31 alanındaki bitkiler, Yenigün’e göre rasgele seçilmedi: dünyanın farklı bölgelerinden gelen, o bölgenin biyolojik kimliğini temsil eden türler bir araya getirilerek "açık hava bitki müzesi" oluşturuldu. Yenigün, toprağın korunmasının gelecek nesillere karşı bir sorumluluk olduğunu ve bu COP’un hem "eylem hem de sorumluluk taahhüdü" olduğunu belirtti.
Katılımcı görüşleri:
Yabancı katılımcılar da biyolojik çeşitlilik kaybına dikkat çekti. Nijeryalı iklim avukatı Faith Osahenrumwen İdemudia, Küresel Güney’de yaşanan çeşitlilik kayıplarına vurgu yaparak UNFCCC ve COP31’in biyolojik çeşitlilik kaybını acilen gündemine alması gerektiğini söyledi.
Pakistan heyetinden Muhammad Siddiq Khan, alandaki bitkilerin değerine işaret ederek mangrovların karbon emilimi açısından önemini anlattı ve bu türlerin korunmasının gerekliliğini vurguladı. ABD’li gözlemci Amy Ruth West Walker ise COP31 alanındaki yeşil dokunun ve gerçek peyzaj örneklerinin, görüşmelerden çıkanların ne için mücadele ettiğini hatırlatmada etkili olduğunu belirtti.
COP31’in Rio Sinerjisi günü, üç sözleşmenin kesişimindeki arazi, toprak ve su kaynaklarını odaklayarak, mevcut kaynak ve uzmanlığı etkinleştirme amaçlı gönüllü ve eylem odaklı bir yaklaşımı öne çıkarıyor.
TÜRKİYE, BM’NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ, BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK VE ÇÖLLEŞMEYLE MÜCADELE SÖZLEŞMELERİNİ "RİO SİNERJİSİ" BAŞLIĞI ALTINDA BİR ARAYA GETİRİYOR.