Putin-Trump Alaska Zirvesinde Rusya'nın Öncelikleri
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Aleksey Fadeyev, Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Alaska'da 15 Ağustos'ta gerçekleşecek zirvesinde Rus heyetinin hedeflerinin ulusal çıkarlar doğrultusunda olacağını açıkladı. Fadeyev, Moskova'da düzenlediği basın toplantısında zirvenin ikili diyaloğun yeniden işlevsel hale getirilmesi açısından önem taşıdığını vurguladı.
Zirvenin amaçları ve katılım
Fadeyev, toplantının Ukrayna krizine ilişkin birikmiş sorunlara, iki lider arasında uluslararası barış ve istikrarın sağlanmasına katkı verecek bir ikili diyaloğun tesisine odaklanmasını umduklarını belirtti. Zirve heyeti içinde Sergey Lavrov'un da yer alacağı bilgisi paylaşıldı.
Ukrayna krizi ve iddia edilen İHA saldırıları
Fadeyev, Ukrayna krizine yönelik Rus yaklaşımının değişmediğini ifade ederek, ülkenin toprak yapısının anayasasında yer aldığını hatırlattı. Ayrıca, zirve öncesi Ukrayna'nın Rus topraklarına yönelik İHA saldırılarını yoğunlaştırdığı ileri sürüldü; son gece 46 İHA'nın Rus hava savunma sistemlerince yok edildiği, son bir haftada İHA saldırıları sonucu 22 kişinin hayatını kaybettiği ve 105 kişinin yaralandığı bildirildi.
Fadeyev, Rusya'nın temmuzda düzenlenen üçüncü tur müzakerelerde Ukrayna'ya çevrim içi çalışacak üç çalışma grubu oluşturulmasını teklif ettiğini, ancak Kiev'in bu teklife geri dönüş yapmadığını savundu. Bu çerçevede, zirve gündeminin müzakere mekanizmalarının yeniden tesis edilmesi ve güvenlik endişelerinin ele alınması etrafında şekillenmesi bekleniyor.
Gazze ve bölgesel değerlendirme
AA muhabirinin İsrail'in Gazze Şeridi'ni tamamen işgal etme planına ilişkin sorusunu yanıtlayan Fadeyev, bu planı kınadıklarını ve uygulanmasının aşırı derecede riskli olduğunu söyledi. Fadeyev, bunun hem işgal altındaki topraklarda durumu daha da kötüleştirebileceğini hem de Orta Doğu güvenliğine olumsuz yansıyabileceğini belirterek, Gazze'nin tamamen yok edilmesini ve sivil kayıpların artmasını önlemenin ancak bir ateşkesle mümkün olduğunu vurguladı.
Ayrıca, İsrail-Hamas temaslarının sonuç vermediği, sürdürülebilir ateşkes ve iki devletli çözüm çerçevesinde pratik adımların atılmasının gerektiği ifade edildi. Fadeyev, İsrail saldırılarında hayatını kaybeden gazeteciler arasında Al Jazeera muhabiri Enes eş-Şerif’in de bulunduğunu belirterek, bunun uluslararası hukuk ihlallerinin ve basın özgürlüğüne yönelik saldırıların bir örneği olduğunu söyledi.
Güney Kafkasya ve dış güçlerin rolü
Fadeyev, Güney Kafkasya'ya ilişkin olarak (ABD Başkanı Donald) Trump'ın Yolu projesinin detaylarının henüz yayımlanmadığını, ancak bölge dışı güçlerin yeni sorunlar ve bölme hatları yaratmak yerine barış gündemini ilerletmesi gerektiğini belirtti. Ermenistan'ın Avrasya Ekonomik Birliği üyesi olması ve Rus sınır muhafızlarının Sünik bölgesinde bulunması gibi hususların, bölgedeki ulaşım bağlantıları ve engellerin kaldırılması konularında dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Diplomatik gerilim: Estonya kararı
Basın toplantısında ayrıca, Estonya'nın bir Rus diplomatını sınır dışı etme kararının "düşmanca" bulunduğu ve bu karara karşılık verileceği bildirildi.
Değerlendirme: Fadeyev'in açıklamaları, zirvenin hem hukuki ve güvenlik kaygılarını hem de bölgesel istikrarla ilgili daha geniş jeopolitik endişeleri içeren çok katmanlı bir gündemle yapılacağını gösteriyor. Rus tarafının "ulusal çıkarlar" vurgusu, müzakere esnasında belirli kırmızı çizgilerin korunmasının öncelikli olacağını işaret ediyor.
