Psikolog Beste Çokaygil uyarıyor: Siberkondri ve 'Pseudo-Corona' kaygıyı artırıyor
Acıbadem Eskişehir Hastanesi Klinik Psikoloğu Beste Çokaygil, en ufak bir rahatsızlık belirtisinde bile var olmayan hastalık semptomlarının hissedilmesi olarak tanımlanan "Pseudo-Corona" (Yalancı-Korona) ile internet üzerinden kulaktan dolma bilgilerle kendi kendine teşhis koyma hastalığı "Siberkondri"'nin toplumda kaygıyı artırdığını vurguladı.
Pseudo-Corona ve kronik sağlık anksiyetesi
Çokaygil, gelişen teknoloji ve salgın süreçlerinin bireylerin zihin yapısında bir "yeni normal" oluşturduğunu belirterek, güncel virüslerin artık sadece geçici bir korku değil, zamanla kronik bir kaygı bozukluğuna dönüşebildiğini söyledi. "Güncel virüsler sadece bir 'hastalık korkusu' olmaktan çıkıp kronik bir kaygı bozukluğuna dönüşebiliyor" ifadelerini kullandı.
Yeni varyant haberleri ve potansiyel salgın duyuruları toplumda duygusal yorgunluğu derinleştiriyor. Çokaygil, "Sürekli tetikte olma ve sağlık anksiyetesi artık kronikleşti" diyerek, bunun iki temel probleme yol açtığını aktardı: birincisi kişinin en ufak bir boğaz ağrısı veya öksürükte fiziksel semptomları psikolojik olarak büyüterek aslında var olmayan hastalık belirtilerini hissetmesi (Pseudo-Corona), ikincisi ise belirsizliğe karşı azalan tahammül ve bunun genel kaygıyı tetiklemesi.
Sosyal hayatta güven-mesafe ikilemi ve damgalama riski
Çokaygil, virüslerin insanları yalnızca biyolojik olarak değil, aynı zamanda "tehdit kaynağı" olarak görmeye ittiğini belirterek el sıkışma ve sarılma gibi temel temasların yerini "güvenli mesafe" kontrollerine bıraktığını söyledi. Bu değişimin yalnızlık hissini artırdığını ve hafif grip belirtileri gösteren kişilerin sosyal çevreden dışlanması veya yargılanması şeklinde damgalama (stigmatizasyon) riskini yükselttiğini ekledi. Bu durumun bireylerde sosyal fobi riskini önemli ölçüde tetikleyebileceğine dikkat çekti.
Bilişsel etkiler: Beyin sisi ve uyku bozuklukları
Virüslerin bıraktığı kalıntılar ve uzun süreli stresin, toplumda "Brain Fog" (Beyin Sisi) tablosunun yaygınlaşmasına katkı sağladığını söyleyen Çokaygil, odaklanma güçlüğü ve unutkanlık şikayetlerinin arttığını belirtti. Ayrıca gelecek kaygısı ve artan dijital ekran maruziyetinin uyku düzeninde bozulmalara yol açtığını vurguladı.
İnternetten teşhis: Siberkondri
Bilgiye hızlı erişimin negatif etkilerine işaret eden Çokaygil, internetteki güvenilir olmayan bilgilerle kişinin kendi kendine teşhis koymasının yani Siberkondri'nin kaygı düzeyini tıbbi gerçeğin çok ötesine taşıdığını ifade etti: "İnternetteki her bilgi doğru olmadığı gibi, kişiyi adeta bir panik sarmalına sürüklemektedir."
Ruh sağlığını korumaya yönelik öneriler
Acıbadem Eskişehir Hastanesi Klinik Psikoloğu Beste Çokaygil, salgın haberleri ve belirsizlik karşısında ruh sağlığını korumak için şu önerileri paylaştı: Birincisi haber takibini sınırlandırın; günde sadece bir kez ve yalnızca güvenilir, resmi kaynaklardan bilgi alın. İkincisi günlük rutinlere bağlı kalın; aynı saatte uyumaya ve uyanmaya özen gösterin. Üçüncü olarak sosyal ilişkileri ertelemeyin; sevdiklerinizle güvenli yollarla da olsa bağlarınızı sürdürün.
Çokaygil'in uyarısı, modern bilgi akışı ve salgın süreçlerinin birleştiği bir zeminde toplumun psikolojik dayanıklılığının güçlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
ACIBADEM ESKİŞEHİR HASTANESİ KLİNİK PSİKOLOĞU BESTE ÇOKAYGİL
