Prof. Dr. Şevket Özkaya: Pandemi sonrası damar yaşı takvim yaşını geçebilir
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, pandemi döneminde ve sonrasında izledikleri vakalara dayanarak Kovid-19'un damar yapısında kalıcı hasarlar oluşturduğunu ve bunun özellikle gençlerde beklenmedik ani ölümlerle ilişkili olabileceğini belirtti.
Damar yaşlanması ve endotel hasarı
Özkaya, Kovid-19'un kılcal damarlar ve damar iç yüzeyinde (endotel) hasar bıraktığını; takip ettikleri binlerce hasta verisinde endotelit teşhisi ve ilişkili ani ölümler gözlemlediklerini söyledi. Avrupa Kalp Dergisi’nin son verilerinde de "Kovid-19 sonrası damar yaşlanmasının hızlanması" olarak tanımlanan bulguların bulunduğunu aktardı.
Aşıların rolü ve yanlış bilgiler
Prof. Dr. Özkaya, ani ölümlerle ilgili olarak aşıları suçlayan iddiaları reddetti: "Ani ölümlerin nedeni Kovid-19 aşıları değil, virüsün damar yapısına verdiği hasardır". Özkaya, aşıların hastalığın şiddetini ve damar içi hasarı azaltarak koruyucu bir rol üstlendiğini vurguladı.
Ağır egzersiz ve artan risk
Pandemi sonrası ağır egzersiz yapan kişilerde riskin arttığına dikkat çeken Özkaya, Kovid-19 sonrası kalp ve akciğer kılcal damarlarında oluşan hasar nedeniyle yoğun efor sırasında vücudun yeterli oksijenlenmeyi sağlayamayabileceğini, bunun ciddi sonuçlara hatta ani ölüme yol açabileceğini söyledi.
Halk sağlığı yaklaşımı ve öneriler
Özkaya, beklenmedik genç ölümlerinin artık daha sık görülmeye başladığını ve bunun bir halk sağlığı sorunu olarak ele alınması gerektiğini savundu. Kovid-19 geçirenlerin yalnızca kısa vadeli komplikasyonlara değil, uzun vadeli damar yaşlanmasına da dikkat etmesi gerektiğini belirtti. Bazı damar bozukluklarının zaman içinde kısmen düzelebileceğini ifade eden Özkaya, yaşam tarzı düzenlemeleri, kan basıncının kontrolü, kalbi aşırı zorlayan egzersizlerden kaçınma ve uygun ilaç tedavileri ile sürecin yavaşlatılabileceğini söyledi.
Toplumun bu konuda bilinçlendirilmesinin önemine dikkat çeken Özkaya, pandemi sonrası sağlık takibi ve risk değerlendirmesinin artırılmasının gerekliliğini vurguladı.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA
