Prof. Dr. Nafiz Maden: Mavi Vatan Yasası Türkiye’nin deniz haklarını güçlendirecek
Gümüşhane Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nafiz Maden, gündemdeki Mavi Vatan Yasasının Türkiye’nin denizlerdeki egemenlik haklarını güçlendirecek stratejik bir adım olduğunu söyledi. Doğu Akdeniz’deki enerji rekabeti, deniz yetki alanları ve bölgesel güvenlik politikalarının yeniden gündeme geldiği bir dönemde Maden, deniz yetki alanlarının uluslararası hukuk çerçevesinde kayıt altına alınmasının önemine dikkat çekti.
Mavi Vatan Yasası’nın önemi
Maden, "Mavi Vatan Yasası’nın TBMM gündemine gelmesi Türkiye’nin denizci ülke olma hedefi açısından oldukça önemlidir. Bu yasa ile deniz yetki alanlarımızın netleşmesi, egemenlik haklarımızın korunması ve enerji politikalarımızın güçlenmesi hedeflenmektedir" ifadelerini kullandı. Ayrıca yasanın egemenliği devredilmemiş adalar için de hukuki ve isimlendirme açısından önem taşıyacağını belirtti.
Doğu Akdeniz ve enerji rekabeti
Doğu Akdeniz’de son yıllarda artan enerji rekabetine işaret eden Maden, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin ilan ettiği bazı ruhsat sahalarının Türkiye’nin Mavi Vatan sınırlarıyla çakıştığını söyledi. Türkiye’nin son yıllarda envanterine kattığı sondaj ve sismik araştırma gemileriyle sahada güçlü bir varlık ortaya koyduğunu vurgulayan Maden, "Bugün kendi sondaj filosuna sahip, arama ve sondaj faaliyetlerini bağımsız şekilde sürdürebilen bir ülke konumuna geldik" dedi.
Denizcilik Bakanlığı ve kurumsal yapı
Maden, Denizcilik Bakanlığı’nın yeniden kurulmasının önemine değindi: "Denizci ülke olma ülküsünün bir sonucu olarak Kurban Bayramı’ndan sonra Mavi Vatan Yasası’nın Büyük Millet Meclisi’nde gündeme alınması önemli olmuştur. Ancak bu yasanın 2026’da hâlâ konuşuluyor olması bir eksikliktir." Bu gecikmenin kökeni olarak 1928’de Yavuz zırhlısının tamiratı sırasında yaşanan usulsüzlükler ve sonrasında Bahriye Nezareti’nin lağvedilmesini işaret etti.
Yasayla gelecek hukuki düzenlemeler
Maden, yasayla birlikte deniz yetki alanlarının uluslararası hukuka uygun şekilde kayıt altına alınacağını ve egemenliği devredilmemiş adaların ismen zikredileceğini belirtti. Ayrıca, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un "Yunanistan’ın egemenlik hakları mevzu bahis olduğunda onların yanında yer alacağız" sözünü Avrupa Birliği ülkelerinin Türkiye’ye karşı tutumunu örnek göstererek değerlendirdi.
Adalar Denizi’nin statüsü ve bölgesel etkiler
Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’de 1974’ten itibaren gündeme gelen 6 mil–12 mil karasuları sorununun Türkiye’yi yorduğunu belirten Maden, Mavi Vatan doktrininin (Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz tarafından 2006’da ortaya konmuş) bu alandaki hukuki ve stratejik duruşu güçlendirdiğini söyledi. Maden, Doğu Akdeniz’deki enerji varlığı, EastMed projesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Libya ile yapılan anlaşmalar ve Yunanistan’ın adaları silahlandırmasına ilişkin gelişmelerin bölgesel deniz yetki alanlarını doğrudan etkilediğini vurguladı.
Akademi ve saha çalışmalarının rolü
Karadeniz’de yürütülen enerji çalışmaları ve Somali açıklarındaki arama faaliyetlerine dikkat çeken Maden, üniversitelerin oşinografi, deniz jeolojisi, jeofiziği ve uluslararası deniz hukuku alanlarında daha fazla çalışma yapması gerektiğini sözlerine ekledi. Ayrıca Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan deniz mekânsal planlama haritasının bu süreçte önemli bir araç olduğunu belirtti.
Sonuç olarak, Prof. Dr. Nafiz Maden’e göre Mavi Vatan Yasası, Türkiye’nin deniz yetki alanlarını hukuken tescilleyerek enerji, güvenlik ve deniz ticareti politikalarında stratejik avantaj sağlayacak kurumsal ve hukuki bir adım niteliğindedir.
GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANI PROF. DR. NAFİZ MADEN, GÜNDEMDEKİ MAVİ VATAN YASASI’NIN TÜRKİYE’NİN DENİZLERDEKİ EGEMENLİK HAKLARINI GÜÇLENDİRECEK STRATEJİK BİR ADIM OLDUĞUNU SÖYLEDİ.
