Prof. Dr. Lokman Aslan: Yaban hayatına bilinçsiz müdahale merhamet değil tehlikedir
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, yaban hayatına yönelik gelişi güzel müdahalelerin ciddi riskler taşıdığını belirterek, "Yaban hayatına müdahale merhamet değil tehlikedir" uyarısında bulundu.
Müdahalelerin ekosisteme etkileri
Aslan, canlıların kendi ekosistemleri içinde milyarlarca yıldır bir denge kurduğunu, insanın da doğanın bir parçası olarak bu dengede yer aldığını hatırlattı. Ancak yolların açılması, ağaçların kesilmesi, sulak alanların yok edilmesi ve arıtılmadan doğaya bırakılan atıkların ekosistemi geri döndürülemez şekilde bozduğunu ifade etti. "Ne kadar yardım ederseniz edin, eğer doğayı tahrip ediyorsanız orada sağlıklı bir habitat oluşturamazsınız" dedi.
Şehirleşme, çöpler ve zoonoz riski
Prof. Dr. Aslan, kontrolsüz atık bırakılmasının ve hazır gıdaya ulaşan yaban hayvanlarının insanla temasının biyogüvenlik açısından ciddi bir risk oluşturduğunu; bunun zoonoz hastalıkların artmasına yol açabileceğini vurguladı. Tilkinin, ayının ve çakalın şehir merkezine yaklaşmasının doğal bariyerlerin ortadan kalktığının göstergesi olduğunu belirtti.
Bireysel besleme yerine kurumsal yaklaşım
Yaban hayvanlarının beslenmesi veya nakledilmesi gibi konuların bireysel merhametle değil, bilimsel ve kurumsal kararlarla yürütülmesi gerektiğini söyleyen Aslan, Türkiye’de bu süreci yönetecek yasal altyapı ve kurumların hazır olduğunu bildirdi. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile bilimsel kurulların muhtemel krizleri yönettiğini belirtti ve gelişi güzel müdahalelerin ileride daha büyük sorunlara yol açabileceğini vurguladı.
Davranışsal ve genetik etkiler
Aslan, bilinçsiz beslemenin yaban hayvanlarını avcılıktan uzaklaştırdığını, saldırgan davranışlara ve davranışsal bozulmalara yol açtığını söyledi. Nemrut Krater Gölü çevresindeki ayı saldırılarını örnek göstererek, "Beslenen hayvan avlanmayı unutuyor, insanı gıda kaynağı olarak görmeye başlıyor" ifadesini kullandı.
Uygulamalı örnekler ve sonuçlar
Çaldıran-Tendürek hattında çöplüklerin yaban hayvanlarını karayollarına çektiğini anlatan Aslan, çöplüklerin yerinin değiştirilmesiyle hayvan ölümlerinin ve trafik kazalarının azaldığını aktardı. Nemrut Krater Gölü’ndeki bazı ayıların, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile işbirliği içinde bilimsel yöntemlerle başka habitatlara nakledildiğini ve bu tür müdahalelerin yalnızca uzman ekiplerce yapılması gerektiğini belirtti.
Sonuç: Doğa ile uyumlu, kurumsal yönetim
Prof. Dr. Lokman Aslan konuşmasını, çevre temizliğinin yalnızca çöp atmamakla sınırlı olmadığını; sulak alanların korunması ve doğal yapıya müdahale edilmemesi gerektiğini vurgulayarak tamamladı. "Yaban hayatı, çiftlik hayvanları ve insan sağlığı bir bütündür. Bu denge korunursa sağlıklı gıda, huzurlu toplum ve sürdürülebilir bir gelecek mümkün olur" dedi.
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ (YYÜ) YABAN HAYVANLARI KORUMA VE REHABİLİTASYON MERKEZİ MÜDÜRÜ PROF. DR. LOKMAN ASLAN, YABAN HAYATINA YÖNELİK BİLİNÇSİZ MÜDAHALELERİN CİDDİ RİSKLER BARINDIRDIĞINA DİKKAT ÇEKEREK, "YABAN HAYATINA MÜDAHALE MERHAMET DEĞİL TEHLİKEDİR" DEDİ.
