Polonya, Zelenskiy’e verilen Beyaz Kartal nişanını geri aldı
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e 2023’te verilen ülkenin en yüksek devlet nişanı Beyaz Kartalın geri alınmasına karar verildiğini açıkladı. Nawrocki, kararın Ukrayna makamlarının Ukrayna İsyan Ordusu (UPA) adını bir askeri birliğe verme kararıyla bağlantılı olduğunu belirtti.
Nawrocki'nin gerekçesi
Nawrocki, açıklamasında UPA hakkında, "Polonya toplumunun ezici çoğunluğu için UPA, her şeyden önce İkinci Dünya Savaşı sırasında Polonya vatandaşlarına karşı işlenen vahşi suçlardan sorumlu bir oluşum olarak görülmektedir" ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı, Ukrayna yetkililerinin UPA’yı yüceltme kararını "rezalet", "anlaşılmaz ve son derece hayal kırıklığı" olarak niteledi.
Nawrocki, bu tutumun sadece tarihi hafızaya zarar vermekle kalmadığını, aynı zamanda son aylarda inşa edilen güveni de zedelediğini vurguladı. Ayrıca, 2022’de başlayan savaşın ardından Polonya’nın kabul ettiği yüz binlerce Ukraynalı mülteciye atıf yaparak, "Ukrayna’nın Avrupa’ya doğru ilerlemesi, kendi tarihinin zorlu bölümleriyle dürüstçe yüzleşmesini de gerektiriyor" dedi.
Hükümetten ve diplomatik kanattan tepkiler
Polonya Başbakanı Donald Tusk, sosyal medyada yaptığı paylaşımda tartışmanın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i memnun edeceğini belirterek, Zelenskiy ile Nawrocki’ye "gerilimi körüklemek yerine yatıştırmaları" çağrısında bulundu.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise kararı "stratejik bir hata" olarak nitelendirdi ve Polonya tarafının bu çatışmayı "kabul edilemez ve uygunsuz bir seviyeye tırmandırmaya karar vermesinden üzüntü duyduklarını" belirtti. Sybiha, "Başka bir ülkenin cumhurbaşkanı, bize tarihimizi dikte edemez" dedi.
UPA'nın tarihsel tartışması
Ukrayna’da birçok kişi, 1940’lı ve 1950’li yıllarda varlığını sürdüren Ukrayna İsyan Ordusu (UPA)’yı Sovyet Kızıl Ordusu’na, Nazi Almanyası’na ve Polonya’ya karşı bağımsızlık için savaşmış kahramanlar olarak görüyor. Ancak Polonya, UPA’yı 1943-1945 yılları arasında Volhynia’da etnik Polonyalılara karşı soykırım yapmakla suçluyor. Varşova tarafında Volhynia katliamlarında yaklaşık 100 bin Polonyalının öldürüldüğü belirtiliyor.
Bugün UPA sembolleri, bazı Ukrayna birlikleri tarafından cephede kullanılıyor. Zelenskiy, bir askeri birliğe UPA’nın adını verme kararını "ulusal ordunun tarihi geleneklerini yeniden canlandırma amacıyla" olduğunu belirterek savunmuştu.
Ödülün geçmişi
Eski Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda, Zelenskiy’e ikili ilişkilere, demokrasiye, Avrupa’da barış ve güvenliğe yaptığı katkılar ve "insan haklarını savunmadaki kararlılığı" nedeniyle 2023 yılında Beyaz Kartal Nişanını vermişti.
Ukrayna, Avrupa Birliği üyesi olma hedefini sürdürürken, bu hafta Lüksemburg’da üyelik müzakerelerinin ilk aşamasına katılmıştı. Nawrocki kararının, Ukrayna halkına yönelik bir adım olmadığı ve Polonya güvenlik politikasında stratejik bir değişiklik anlamına gelmediği de yetkililerce vurgulandı.
UKRAYNA DEVLET BAŞKANI VLADİMİR ZELENSKİY (ARŞİV)
