Patlamış fıtıkta ameliyatsız yaklaşım
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. İrfan Koca, bel ve boyun fıtıklarında MR'da görülen 'büyük' veya 'patlamış' görüntünün tek başına ameliyat kararı olmadığını belirtiyor. Koca, asıl belirleyicinin hastanın şikâyetleri ve nörolojik muayene bulguları olduğunu ifade ediyor ve uygun hastalarda ameliyatsız yöntemlere öncelik verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Disk anatomisi ve 'patlama' nasıl olur:
Omurlar arasında amortisör görevi gören diskler; jel kıvamında merkezi bir yapı ve çevresinde dayanıklı lifli bir kılıf içerir. Dış kılıfın yırtılması ve içeriğin dışarı taşması, halk arasında 'fıtığın patlaması' şeklinde tanımlanır. Bu durum manyetik rezonans görüntülerinde etkileyici görünümler oluştursa da, görüntü ile hastanın klinik bulguları her zaman paralel olmayabilir.
Muayenenin ameliyat kararındaki belirleyici rolü:
Prof. Dr. Koca, ameliyat gerekliliğinin değerlendirildiği en önemli kriterleri şöyle sıralıyor: bel fıtığında bacak veya ayakta, boyun fıtığında kol veya elde yeni gelişen ya da ilerleyen belirgin güç kaybı; ayrıca idrar veya dışkı kontrolünde yeni bozulma gibi ciddi nörolojik belirtiler acil değerlendirme gerektirir. Bu bulgular yoksa yalnızca MR görüntüsüne dayanarak acele ameliyat kararı verilmemelidir.
Ameliyatsız tedavi seçenekleri:
Koca, patlamış fıtıklarda tedavinin kişiye özel planlanması gerektiğini belirterek şu yöntemleri sıralıyor: fizik tedavi, sıcak uygulamalar, elektroterapi, robotik lazer, kişiye özel egzersiz programları. Uygun hastalarda ayrıca nöral terapi, proloterapi, lokal ozon, kuru iğneleme, akupunktur ve nokta atış tedavileri uygulanabileceğini, manuel terapinin ve rejeneratif tedavilerin de programa eklenebileceğini söylüyor. Amaç, ağrıyı azaltmak, fonksiyonu iyileştirmek ve vücudun doğal onarım mekanizmalarını desteklemektir.
Vücudun iyileşme potansiyelinden yararlanmak:
Prof. Dr. Koca, vücudun dışarı taşmış fıtık dokusunu zaman içinde küçültebildiğini belirtiyor. Nasıl bir kemiğin kaynadığı veya bir yaranın iyileştiği gibi, dışarı taşmış doku da doğal mekanizmalarla gerileyebilir. Uygun tedaviler ve düzenli egzersizlerle bu sürecin desteklenmesi ve hızlandırılması hedeflenir.
Nedenlere yönelik tedavi gerekliliği:
Koca, yalnızca MR'daki lezyona odaklanmanın yetersiz olduğunu vurguluyor. Tedavide kas zayıflıkları, dengesizlikler, yanlış yüklenmeler, duruş bozuklukları, fazla kilo ve omurga mekaniğini bozan diğer faktörlerin de düzeltilmesi gerektiğini söylüyor. Sadece sonucu değil, sonuca yol açan nedenlerin de ele alınması gerektiği üzerinde duruyor.
Cerrahinin sınırları ve riskleri:
Cerrahi gerekli hastalar için önemli bir seçenek olsa da her ameliyat gibi riskleri bulunur. Koca, olası komplikasyonlar arasında fıtığın tekrarı, yeniden ameliyat ihtiyacı, ameliyat bölgesinde skar ve yapışıklık, enfeksiyon ve sinir dokusuyla ilişkili sorunlar olduğunu belirtiyor. İlerleyen vakalarda bazı hastalara internal fiksatör, halk arasında kullanılan ifadeyle 'platin' uygulanması gerekebilir; bu tür uygulamalar omurganın hareketliliğini ve bazı fonksiyonları etkileyebilir. Bu nedenle cerrahinin yarar ve riskleri birlikte değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak Prof. Dr. İrfan Koca, patlamış fıtığın tek başına ameliyat demek olmadığını ve ciddi nörolojik kayıp bulunmayan uygun hastalarda ameliyatsız seçeneklere fırsat verilmesi gerektiğini vurguluyor.
FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON UZMANI PROF. DR. İRFAN KOCA, PATLAMIŞ FITIĞIN TEK BAŞINA AMELİYAT ANLAMINA GELMEDİĞİNİ, UYGUN HASTALARDA AMELİYATSIZ TEDAVİ SEÇENEKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKTİĞİNİ BELİRTTİ. DR. KOCA, "BEL VE BOYUN FITIKLARINDA HALK ARASINDA "FITIĞIN PATLAMASI" OLARAK BİLİNEN DURUM, HASTALARDA ÇOĞU ZAMAN DOĞRUDAN AMELİYAT OLUNMASI GEREKTİĞİ DÜŞÜNCESİNE YOL AÇIYOR" DEDİ.
