Paşinyan'ın Bişkek açıklamaları
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) genişletilmiş liderler formatındaki toplantıda ülkesinin dış politika yaklaşımını ve komşularla işbirliği hedeflerini değerlendirdi. Paşinyan, dünyanın daha istikrarlı ve barışçıl olabilmesi için çok kutuplu bir uluslararası düzen gerektiğini savundu.
çok kutuplu dış politika ve amaçları:
Paşinyan, küçük bir ülke olarak Ermenistan’ın çok kutuplu bir dünyaya katkı sağlamak için izlediği yolun özünü "dengeli ve dengeleyici bir dış politika" şeklinde özetledi. Buna göre, herhangi bir jeopolitik kutbun çekim gücünün bağımsızlığı tehdit edecek boyuta ulaşması halinde, Ermenistan dengelerini korumak amacıyla alternatif kutuplarla ilişkilerini güçlendiriyor. Paşinyan bu yaklaşımın temel hedefinin egemenlik ve bağımsızlığın korunması ve güçlendirilmesi olduğunu belirtti.
Başbakan, çatışma koşullarında bağımsızlığın sürdürülemeyeceği tespitinden hareketle çok kutupluluğun öncelikle yaşanan bölgede tesis edilmesi gerektiğini vurguladı. Bu bağlamda Ermenistan, komşuları İran ve Gürcistan ile dostane ilişkileri derinleştirmeye devam ederken, diğer iki komşu olan Azerbaycan ve Türkiye ile de devletlerarası iletişim kurma yolunda ilerlediklerini aktardı.
barış süreci, ABD desteği ve somut adımlar:
Paşinyan konuşmasında, geçen yıl 8 Ağustos’ta ABD Başkanı Donald Trump’ın desteği ve katılımıyla Ermenistan ve Azerbaycan arasında kurulan barışın, iki ülke ile devletlerarası ilişkinin gelişmesine zemin hazırladığını ifade etti. Başbakan, şu anda Azerbaycan ve Türkiye ile devletlerarası iletişimi kurmak için çalıştıklarını söyledi ve bu çerçevede TRIPP projesinin uygulanmasının planlandığını açıkladı.
TRIPP projesine dair Paşinyan, projenin sadece doğu-batı aksında, yani Hazar Denizi’nden Akdeniz’e bağlantı sağlamayacağını; aynı zamanda güney-kuzey hattında da, Basra Körfezi’ni Karadeniz’e bağlayarak yeni ulaşım imkanları yaratacağını belirtti. Paşinyan, "Bu proje sayesinde bölgedeki tüm ülkeler uygulamadan faydalanacaktır" dedi ve sahadaki pratik çalışmaların önümüzdeki aylarda başlayacağını kaydetti.
Paşinyan’ın açıklamaları, bölgesel erişim ve ekonomik bağlantıları genişletmeyi amaçlayan altyapı odaklı bir yaklaşıma işaret ediyor. Bu strateji, diplomatik normalleşmeyi ulaşım ve ticaret projeleriyle pekiştirme arzusunu yansıtıyor.
stratejik ilişkiler ve çok kutupluluk vizyonu:
Başbakan, son yıllarda Ermenistan’ın Gürcistan, Çin, Kazakistan, ABD, Fransa, Hollanda, Almanya, Lüksemburg, İngiltere, Bulgaristan, Hırvatistan, Litvanya ve Avrupa Birliği ile stratejik ilişkiler kurduğunu hatırlattı. Ayrıca Paşinyan, Ermenistan’ın Hindistan ve İran ile ilişkilerinin fiilen stratejik nitelikte olduğunu ve bu ilişkilerin belgelerle resmileştirilmesi için çalışmaların sürdüğünü vurguladı.
Genel olarak Paşinyan, Ermenistan’ın çok kutuplu bir dünya vizyonunu paylaştığını belirterek, dış politikada esneklik ve denge arayışının ülkenin güvenliği ve kalkınması için merkezi bir rol oynadığını ifade etti. Bu söylem, Ermenistan’ın hem bölgesel komşularla hem de küresel aktörlerle ilişkilerini aynı anda ilerletme hedefini ortaya koyuyor.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) genişletilmiş liderler formatındaki toplantıda, Azerbaycan ve Türkiye ile devletlerarası ilişkiler kurmaya doğru ilerlediklerini, devletlerarası iletişimi kurmak için çalıştıklarını ifade etti.
