Osmanlı döneminden kalma tulumba Eskişehir'de sergileniyor
Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 1720'li yıllardan itibaren itfaiyecilikte kullanıldığı ve mahalle dayanışmasının sembollerinden biri olarak bilinen tarihi emme basma tulumba, Eskişehir'de meraklıların ilgisini çekiyor. Yaklaşık üç asırlık eser, Odunpazarı ilçesi Arifiye Mahallesi'nde bir antikacı tarafından sergileniyor.
Tarihi ve teknik özellikleri
Antikacı Enes Şahin, esere ilişkin olarak şunları aktarıyor: "Bu eser, 1727 yılında kullanılmaya başlanan, 18. ve 19. yüzyıllarda daha yaygın olan, itfaiyecilik için kullanılan tulumba. Emme basma yöntemiyle kullanılıyor. İki kişinin karşı karşıya kullandığı tulumba, emdiği suyu dışarı hortum sayesinde püskürtüyor." Bu açıklama, eserin hem dönemin teknolojisini hem de uygulamadaki pratik kullanımını göstermesi açısından önemli bilgiler sunuyor.
Mahalle kültürü, değer ve sergileme
Şahin, itfaiyelerin henüz yaygın olmadığı dönemlerde yangınların mahalle halkı tarafından tulumba kullanılarak söndürüldüğünü belirtiyor: "Yangın çıkan herhangi bir yerde, bir dükkanda mahalleli tulumbayı sırtlarına alıp hep beraber seferber olarak bu yangını söndürürlerdi. Bunun başka bir örneği şu an İstanbul İtfaiye Müzesi’nde sergileniyor."
İşletme yetkilisi, eserin güncel piyasa değerinin 200 bin ila 300 bin Türk Lirası bandında olduğunu, ciddi teklifler aldıklarını ancak eserin mağaza için taşıdığı manevi değerin maddi değerinden çok daha yüksek olduğunu vurguluyor. Ayrıca Şahin, "Türk tarihini anlayan ve önemseyen vatandaşlar tarafından daha göz önünde bulunduruluyor, onların hoşlarına gidiyor. Ziyaretçilerimizin en çok ilgisini çeken eserlerden bir tanesi" ifadelerini kullanıyor.
Bu tulumba, hem Osmanlı döneminin mahalle dayanışması ve yangınla mücadele pratiklerine dair somut bir örnek oluşturuyor hem de günümüzde kültürel mirasın korunması ve sergilenmesinin ne kadar değerli olduğunu hatırlatıyor.
OSMANLI DÖNEMİNDE 1720'Lİ YILLARDA İTFAİYECİLİKTE KULLANILDIĞI VE MAHALLE KÜLTÜRÜNÜN EN ÖNEMLİ YARDIMLAŞMA SİMGELERİNDEN BİRİ OLARAK BİLİNEN TARİHİ EMME BASMA TULUMBA, ESKİŞEHİR'DE MERAKLILARININ İLGİSİNİ ÇEKİYOR.
