kış telaşı sebze haline yansıdı:
Yaz mevsiminin sonlarına yaklaşılmasıyla Osmaniye'de kışlık hazırlıklar hız kazandı. Sabahın erken saatlerinden itibaren özellikle kadınlar, çuvallar ve kasalarla salçalık biber ve konservelik domates almak için Osmaniye Sebze Hali'ne akın ediyor. Alınan ürünler araçlara yüklenip evlere götürülerek salça, domates konservesi ve çeşitli kışlık yiyeceklere dönüştürülüyor.
Halde gözlemlenen satışlara göre salçalık biber kilogram fiyatı kaliteye göre 23-28 lira aralığında, konservelik domates ise kilogram başına 13-15 lira arasında alıcı buluyor. Bu yoğun talep, pazar yerine sabahın ilk ışıklarında hareketlilik getiriyor.
fiyatlar ve tedarik:
Halde çalışan esnaf Sedat Budak, kışlık telaşının başladığını ve fiyatların şu an için uygun olduğunu belirtiyor. Budak, "Şu anda kışlık telaşı başladı. Vatandaşlarımız domates ve salçalık biber almaya geliyor. Fiyatlar gayet uygun. Biberin yerinde fiyatı 17-17,5 lira civarında. Buraya yaklaşık 21 liraya maliyeti oluyor, biz de 20-21 lira civarında satıyoruz. Domates de aynı şekilde. Yerinde 11 liraya kadar domates var, burada ise 13, 14 ve 15 liraya kadar satılıyor. Vatandaşlarımızı hale bekliyoruz" diye konuştu.
Esnafın verdiği bilgiler, hal içindeki tedarik zincirindeki taşınma ve aracı maliyetlerinin perakende fiyatlara etkisine işaret ediyor. Yerinde üretici fiyatları ile tüketicinin pazarda karşılaştığı fiyat arasındaki fark, sezon başındaki hareketliliğin ve arz-talep dengesinin bir sonucu olarak yorumlanıyor.
kadınların deneyimi ve motivasyonları:
Kışlık konserve ve salça hazırlamak için gelen vatandaşlar, zahmetine rağmen ev yapımı ürünü tercih ettiklerini söylüyor. Gülsüm Kırgın, "Domates alacağız, konserve yapacağız. Çocuklar geliyor, yemek yapacağız kuzum. Her zaman bazıları diyor ya, her zaman zahmet kuzum. Allah bundan aşağı düşürmesin. Hazır salça şu kadar at, boyamıyor. Ama kendi yaptığını at boyuyor" ifadelerini kullandı.
Müzeyyen Onuş ise ev yapımı salçanın hem tadı hem rengi nedeniyle öncelikleri olduğunu anlatıyor: "Kadınların işi burada da zor. Salçaydı, biberdi, geline hizmet et, kıza hizmet et derken uğraşıyoruz. Düziçi’nden buraya geldim. Bafra biberi almak için geldim. Bafra biberi çok güzel verim veriyor, onun için tercih ediyorum. Allah satanlardan da alanlardan da razı olsun. Ev yapımı salçayla hazır salça arasında çok fark var. Hazır salçanın tadıyla elde yapılan salçanın tadı bir olur mu çocuğum. Ev salçası yemeği güzel eder, düğün yemeklerine ayrı bir lezzet verir. Misafirlerimizi de salçamızın güzel rengi ve tadıyla ağırlıyoruz. Bizim için salçada tat kadar renk de önemli. Evimiz ve rızkımız için yaptığımızdan zahmeti gözümüz görmüyor. Oğlana yapıyoruz, kıza yapıyoruz, arkadaşlarımıza yapıyoruz, burada olmayan yakınlarımıza yapıyoruz. Dışarıdan gelip buradan salçalık biber alıyoruz, salçamızı yapıp şehir dışında yaşayan yakınlarımıza da gönderiyoruz. Böylece memleketimize de bir faydamız oluyor."
Erkek tüketiciler de eşlerinin talepleri doğrultusunda pazara gelerek seçimde yardımcı oluyor. Akif Örtlek, "Hanım biber ve domates al dedi, biz de hale geldik. En iyilerini seçmeye çalışıyoruz. Bafra biberinin iyi olduğunu söylediler, ondan aldık. Hazır salçayı pek tercih etmiyoruz. Mecbur kalırsak yiyoruz ama imkanımız oldukça salçamızı kendimiz yapıyoruz. Hem kendimiz hem de çocuklarımız için hazırlıyoruz" şeklinde konuştu.
Osmaniye'deki bu geleneksel kış hazırlığı, hem ev ekonomisine hem de ailenin sofralarına doğrudan yansıyan bir uygulama olarak sürüyor. Salça ve konserve üretimi, yerel üreticiyi desteklerken aileler için lezzet ve kalite garantisi olarak öne çıkıyor.
OSMANİYE'DA SALÇA VE KONSERVE MESAİSİ BAŞLADI
