Karadeniz'de sonbahar bereketi sağlık riski haline geliyor
Karadeniz Bölgesi'nde sonbahar yağışlarının ardından ormanlarda görülen mantar bolluğu, beraberinde zehirlenme vakalarını getirdi. Kastamonu'da son bir haftada 40'ın üzerinde kişinin zehirlenme nedeniyle hastanelere başvurması bölgedeki endişeyi artırdı. Kastamonu Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Sevim, vatandaşları özellikle yabancı türleri toplayıp tüketmemeleri konusunda uyardı.
uzmanın çarpıcı uyarıları:
Sevim, Türkiye'de tespit edilen yaklaşık 300 mantar türü olduğunu, bunların 100'ünün yenilmediğini ve 10 türünün ölümcül etkilere yol açabildiğini hatırlattı. Vatandaşların sıklıkla topladığı "kanlıca" gibi türlerin bile benzerleriyle karışabildiğini, mantarlar arasında "komşuluk" olabildiğini ve bu yüzden zehirli bir türün sepetteki diğer mantarlarla karışmasının bile ciddi zehirlenmeye neden olabileceğini vurguladı.
evde test yok, efsanelere inanmayın:
Evde mantarın zehirli olup olmadığını anlamayı sağlayacak güvenilir bir test olmadığını söyleyen Sevim, gümüş kaşık, sirkeyle bekletme, kurutma veya soğanla pişirme gibi uygulamaların bilimsel bir temeli bulunmadığını belirtti. "Evde hiçbir müdahale yapmayacaksınız" uyarısını yineleyen uzman, hatalı girişimlerin durumu ağırlaştırabileceğini, toksik maddelerin ısıya ve basit işlemlere dayanıklı olabileceğini ifade etti.
zehirlenme belirtileri ve acil müdahale
Sevim, mantar zehirlenmelerinin yalnızca bulantı ve kusma ile sınırlı kalmayabileceğini; bazı toksinlerin günler sonra karaciğerde ve böbreklerde hızla hasara yol açabileceğini söyledi. Bir gün boyunca hiçbir şikâyet olmayıp aniden karaciğer yetmezliğine giden vakaların görülebildiğini belirtti. Erken dönemde ortaya çıkabilecek belirtiler arasında mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, yüz ve boyunda kızarma, ağızda metalik tat ve baş dönmesi sayıldı.
Belirtiler görüldüğünde yapılması gerekenler net: ilk olarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı; ulaşım mümkün değilse 112 aranmalı. Sağlık kuruluşu başvurularının ardından Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne 114 numarası üzerinden danışılabileceği belirtildi. Ayrıca, mantardan bir örnek ya da iyi çekilmiş fotoğraf varsa sağlık profesyonellerine gösterilmesinin panzehir veya tedaviye ulaşmayı hızlandıracağı vurgulandı.
tutum ve saklama önerileri:
Sevim, mantarların yol kenarı, sanayi bölgeleri veya kirlilik kaynağı yakınından toplanmaması gerektiğini; mantarların ağır metaller ve diğer kirleticileri bünyelerinde biriktirebildiğini söyledi. Ayrıca toplandıktan sonra mantarların nemli ortamda bırakılmaması gerektiğini, eğer dondurulacaksa önce kavrulması gerektiğini; olduğu gibi dondurmanın uygun olmadığını bildirdi.
pazarlar ve ekonomik boyut
Kastamonu'da semt pazarlarında ormanlardan toplanan mantarlar tezgâhlarda satılıyor. Bölgedeki en çok tercih edilen "kanlıca" mantarının kilogramı 400-500 lira arasında alıcı buluyor. Mantar satanlardan Necati Bekiroğlu, vatandaşların topladıkları mantarları ayıklayarak pazarda sattıklarını; yağmurdan sonra güneşin açması ve toprağın ısınmasının mantar için önemli olduğunu söyledi. Bekiroğlu, müşterilerine temiz ve iyi ürün sunmanın önemine dikkat çekti.
Sonuç olarak uzmanlar, özellikle doğadan toplanan mantarların tüketiminde temkinli olunmasını, bilinmeyen türlerden kaçınılmasını ve şüphe halinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasını öneriyor. Zehirlenme şüphesinde aile üyelerinin semptom olmasa bile sağlık kontrolünden geçirilmesi gerektiği de tekrar ediliyor.
KASTAMONU’DA YAĞIŞLARIN ARDINDAN MANTAR SEZONU BAŞLADI
