uzmanlardan erken müdahale çağrısı
Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Aşena Karamete Güdül, aileleri ve sağlık profesyonellerini 'bekle-gör' tutumundan kaçınmaya çağırdı. Güdül, dil ve konuşma sorunlarının kimi çocuklarda okula başlayana kadar fark edilmeyebildiğini, bu gecikmenin okuma-yazma, akademik başarı ve sosyal-duygusal gelişim üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini vurguladı.
okul öncesinde hangi beceriler izlenmeli:
Dr. Öğr. Üyesi Karamete Güdül, okul öncesi dönemde ailelerin dinlediğini anlama, kendini doğru kelime ve cümlelerle ifade edebilme ve kelime dağarcığının yaşa uygun gelişimini yakından takip etmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca fonolojik farkındalık becerileri olan sesleri ayırt etme, kafiye bulma ve hece sayma gibi yetilerin; okuma-yazma ve hatta matematik becerilerinin gelişiminde önkoşul olduğunu söyledi ve bu alanlardaki zorlanmaların erken fark edilmesinin önemine dikkat çekti.
geciktirilmemesi gereken dil ve konuşma bozuklukları:
Karamete Güdül, ailelerin özellikle alıcı ve ifade edici dil bozuklukları, konuşma sesi bozuklukları, öğrenme güçlükleri, akıcılık bozuklukları ve ses kısıklığı gibi durumları dikkatle ele alması gerektiğini ifade etti. Bu tür sorunların değerlendirmesinin okul öncesi dönemde yapılmasının ileride yaşanabilecek pek çok güçlüğü önleyebileceğini belirtti.
kekemeliği olan çocuklarda okul başlangıcında izlenecek yol:
Kekemeliği olan çocukların okula uyum sürecinde aile ve eğitimciler için önerilerini sıralayan Karamete Güdül, öğretmenle önceden iş birliği yapılmasını, çocuğun sınıf ortamında ani söz alma veya hızlı okuma gibi zaman baskısı oluşturan durumlara esneklik tanınmasını önerdi. Ayrıca ailelerin çocuğun sözünü kesmeden sabırlı iletişim kurması, sınıfta nöro-çeşitliliği kucaklayan, akranların dalga geçmelerine karşı bilinçli bir atmosfer oluşturulması gerektiğini vurguladı. Ailelerin kekemeliği doğal bir durum olarak ele alıp, mümkünse okul öncesinde bir dil ve konuşma terapistiyle süreci planlaması tavsiye edildi.
erken müdahalenin önemi ve hedefler:
Karamete Güdül, erken çocukluğun beyin plastisitesinin en yüksek olduğu dönem olduğunu hatırlatarak, müdahalenin en etkili sonuçları verdiğini söyledi. Sorunun okula başlayana kadar ertelenmesinin çocuğun akademik geride kalmasına ve özgüven kaybı ile sosyal içe kapanma gibi ek güçlüklerin ortaya çıkmasına yol açabileceğini belirtti. Rehabilitasyon hedeflerinin kekemeliği 'tedavi etmek' değil; rahat konuşma, yaşam kalitesini destekleme ve kolay konuşma becerilerini artırmak olduğunu vurguladı.
Son olarak Dr. Öğr. Üyesi Aşena Karamete Güdül, ailelere ve doktorlara 'bekle-gör' tutumundan kaçınma çağrısı yaptı ve şüphe duyulan herhangi bir alanda okul öncesi dönemde bir dil ve konuşma terapistinden değerlendirme alınmasının önemine dikkat çekti. Atlas Üniversitesi Dil ve Konuşma Bozuklukları Merkezi'nin bu konuda ailelere değerlendirme ve yönlendirme desteği sunmaya hazır olduğu bilgisiyle haber sonlandırıldı.
ATLAS ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ BÖLÜMÜ’NDEN DR. ÖĞR. ÜYESİ AŞENA KARAMETE GÜDÜL
