SED raporunun bulguları:
Kayseri’nin Develi ilçesinde yürütülen Sosyal Etki Değerlendirme (SED) Raporu, madencilik faaliyetlerinin bölgesel kalkınmaya katkısını belgeliyor. Raporda 2020 ile 2025-2026 dönemini kapsayan veriler ışığında, hayata geçirilen sosyal ve altyapı yatırımlarının yerel gelir ve üretim üzerindeki etkileri değerlendirildi. Köy görüşmelerinde elde edilen bulgulara göre, katılımcıların %71'i tarım ve/veya hayvancılıkla bağlantılı olduğunu belirtti; bu durum yatırımların hedeflenen kesimle doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor.
Mera ve su altyapısı yatırımlarının etkileri:
Öksüt Madencilik'in 2023-2025 döneminde gerçekleştirdiği mera yolu iyileştirmeleri ve hayvan sulama sistemi yatırımları, üreticilerin hayvan varlığını büyütmesine olanak tanıdı. Bölgedeki büyükbaş hayvan sayısı 8 bin 188'den 9 bin 874'e yükselerek yüzde 20,6 artış gösterdi. Küçükbaş hayvan sayısı ise 15 bin 769'dan 19 bin 622'ye çıkarak yüzde 24,4 büyüdü.
Bu gelişme, hane halkı anketleriyle de destekleniyor; ESCARUS tarafından hazırlanan rapordaki görüşmelere göre 63 katılımcıdan 45'i tarım ve/veya hayvancılıkla ilişkili. Raporda, mera erişimini kolaylaştıran altyapıların ve gebe düve desteklerinin artışta belirleyici olduğu vurgulanıyor. Yaklaşık 3 bin 630 hayvancılık işletmesi, yatırımlar sayesinde düşen yem maliyetlerinden doğrudan fayda sağladı. Ayrıca sulama kooperatiflerinin elektrik giderlerini azaltmak için entegre edilen güneş enerjisi santrali (GES) projeleri üreticilerin maliyet yükünü hafifletti.
Kapanış sonrası planlama ve alternatif gelir modelleri:
Öksüt Madencilik, "Madencilik Sonrası Develi Geçim Kaynakları Programı" ile üç aşamalı bir geçiş modeli sunuyor. Model; erken uyarı ve planlama, çalışan ve kooperatiflere yönelik beceri dönüşümü programları ile tarım, hayvancılık ve kadın-gençlik girişimciliğini kapsayan yerel kalkınma adımlarından oluşuyor. Şirket sahasında başlattığı Botanik Parkı projesiyle, faaliyet dışında kalacak alanlarda 500'ü aşkın bitki dikimi ve maden arazisinde keşfedilen 4 endemik tür'ün yerinde korunmasını hedefliyor.
Kadın istihdamı ve sosyal girişimler:
Bölgedeki ekonomik canlanma kadın istihdamında somut örnekler veriyor. Develi'ye özgü Gacer buğdayının işlenmesi ve satışı için kurulan kadın kooperatifi girişimi Gacer Kafe, 2025 yılının ikinci yarısında istihdam edilen kadın sayısını 58'e taşıdı. Kooperatif üyesi kadın sayısı ve yıl içinde tesisten hizmet alan müşteri sayısı 3 bini aştı. Ürünlerin kalite ve güvenlik analizleri TÜBİTAK MAM laboratuvarında yapılmakta, pazarlama kapasitesi güçlendiriliyor. Bölgedeki gençlerin gelişimi için okul spor tesisleri ve eğitim projeleri gibi girişimler de toplumsal kapasiteyi destekliyor.
Öksüt Madencilik Çevre, Sosyal ve Yönetişim Direktörü Pelin Usta Özkayhan, şirketin yaklaşımını şöyle özetliyor: "Burada faaliyet göstermeye başladığımız günden beri, toplumla beraber büyümeyi tercih ettik. Eğitimden sağlığa, kadın istihdamından kız çocuklarının gelişimine dek birçok sosyal projeyi hayata geçirdik. Birlikte büyümeyi çok yönlü olarak ele aldık ve bölge halkına kalıcı alternatif gelir modelleri oluşturmayı önceliklendirdik. Bugün bunun meyvelerini toplamaya başladığımızı görmekten çok mutluyuz."
İstihdam ve kapasite geliştirme:
Şirketin toplam bin 291 çalışanının bin 33'ü, yani yüzde 80'i doğrudan yerel istihdamdan oluşuyor. Öksüt Madencilik, çalışan başına yıllık ortalama 49 saat eğitim vererek yerel işgücünün teknik ve yönetsel kapasitesini güçlendiriyor. Verilen eğitimler arasında hijyen, iş sağlığı ve güvenliği, kimyasal madde farkındalığı gibi zorunlu programlar ile beyaz yakalılar için liderlik, teknik uzmanlık ve sürdürülebilirlik odaklı gelişim programları bulunuyor. Bu faaliyetler, madencilik döneminin ötesinde bölgenin ekonomik çeşitlenmesine katkı sunmayı amaçlıyor.
KAYSERİ'NİN DEVELİ İLÇESİNDE FAALİYET GÖSTEREN ÖKSÜT MADENCİLİK'İN MERA VE SU ALTYAPISI YATIRIMLARI, BÖLGEDEKİ HAYVANCILIK FAALİYETLERİNİN GELİŞİMİNE KATKI SUNUYOR.
