ODTÜ ve Axiom Space yeni bir araştırma ağı oluşturdu
Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) bünyesinde, ODTÜ ile Axiom Space arasında düşük dünya yörüngesi ve mikro yerçekimi araştırmalarına yönelik kapsamlı bir iş birliği başlatıldı. Anlaşma, ODTÜ'lü öğrenciler ve akademisyenlerin uluslararası projelerde yer almasını ve uzay ortamında yürütülecek deneysel çalışmalara erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.
Anlaşmanın kapsamı:
Toplantı sonrası açıklama yapan ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, Türkiye’nin insanlı uzay misyonunu gerçekleştiren Axiom Space ile bugün bir anlaşma imzalandığını belirtti. Yozgatlıgil, Türkiye'nin Milli Uzay Programı kapsamında yürütülen çalışmalara değinerek, ülkenin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'nda gerçekleştirdiği 13 deneyden birinin ODTÜ tarafından hazırlandığını hatırlattı. İş birliği, özellikle malzeme, enerji ve biyoteknoloji alanlarında yürütülecek ortak araştırmaları kapsayacak.
üniversite-sanayi ağı ve araştırma alanları:
Axiom Space temsilcileri, mikro yerçekimi ortamında yürütülecek bilimsel çalışmaların Dünya'daki teknolojik uygulamalara dönüşmesine odaklandıklarını vurguladı. Axiom Space University Alliance kapsamında halihazırda 4 kıtada, 16 ülkeden 36 kurum'un yer aldığı, ayrıca 100'ün üzerinde araştırma kuruluşuyla görüşmelerin sürdüğü ifade edildi. Axiom Bilim Direktörü Dr. Lucie Low, bilimsel erişim modelinin kamu destekli yapıdan ticari erişim modeline doğru evrildiğini ve bu süreçte üniversitelerle yakın çalışmanın önem taşıdığını belirtti.
Dr. Low, mikro yerçekimi araştırmalarının tıp, sağlık, teknoloji, tarım ve ileri malzemeler gibi alanlarda yeni buluşlara kapı açtığını; özellikle yarı iletkenler ve ileri malzemeler üzerine uzayda üretim ve testlerin endüstrilere dönüşüm potansiyeli taşıdığını söyledi. Ayrıca Axiom Space ile uzay biyoteknolojisi şirketi ExoBiosphere arasında alçak Dünya yörüngesinde ilaç keşfini hızlandırmayı amaçlayan bir mutabakat zaptı imzalandığı açıklandı. Bu iş birliği, ilaç geliştirme, hastalık modelleme ve tedavi yönetimine ilişkin derin biyolojik içgörüler sağlamayı hedefliyor.
beklentiler ve Türkiye'nin rolü:
Yozgatlıgil, Türkiye'nin yakın zamanda imzaladığı Artemis Anlaşmaları ve son yıllarda ivme kazanan uzay çalışmalarının, önümüzdeki dönemde ticari uzay istasyonlarının sayısının artmasına zemin hazırlayacağını söyledi. Türkiye'nin imalat ve teknoloji kapasitesi ile biyoteknoloji ve malzeme alanındaki çalışmalarının bu ortaklıklarda önemli bir rol oynayacağı vurgulandı. ODTÜ'lü araştırmacılar ve öğrenciler, Axiom Space ve ittifaktaki diğer üniversitelerle birlikte yürütülecek projelerde yer alabilecek.
Sonuç olarak bu iş birliği, hem akademik çevrelere uzay tabanlı deneylere erişim sağlayacak hem de uzayda üretilen bilgi ve verinin Dünya'daki endüstriyel ve tıbbi uygulamalara dönüştürülmesine katkı verecek bir köprü işlevi görmeyi amaçlıyor. Tarama ve planlama aşamaları şimdiden başladı ve taraflar, ortak araştırma alanları üzerinde görüşmeleri sürdürüyor.
ODTÜ REKTÖRÜ PROF. DR. AHMET YOZGATLIGİL,
