Norveç Nobel Komitesi ödül sahibini Oslo'da açıkladı
Norveç Nobel Komitesi, 2026 Nobel Barış Ödülü'nü barışın ve uluslararası hukukun geliştirilmesine yönelik çabalarından dolayı Uluslararası Adalet Divanı (UAD) yargıcı Navanethem 'Navi' Pillay'a verdi. Ödül kararı, Oslo'daki Norveç Nobel Enstitüsü'nde düzenlenen basın toplantısında duyuruldu.
Komite başkanı Jorgen, kararın gerekçesini açıklarken Pillay'in "olağanüstü cesareti ve dürüstlüğüyle daha kapsamlı bir küresel hukuk düzeninin oluşturulmasına öncülük etmesi"ni vurguladı. Jorgen, ödül sahibinin savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırımın yargılanmasında önemli roller üstlendiğini belirtti.
Pillay'in kariyer ve ilk yılları:
Navanethem Pillay, 1941'de Güney Afrika'nın Durban kentinde, Hint Tamil kökenli bir ailede doğdu. Natal Üniversitesi'nde hukuk eğitimi aldı; ardından Harvard Hukuk Fakültesi'nde yüksek lisans ve hukuk doktorası yaptı. 1967'de Natal eyaletinde bir avukatlık bürosu açan Pillay, apartheid döneminde siyasi tutukluların haklarını savundu ve Nelson Mandela ile diğer siyasi mahkumların hapishane koşullarına ilişkin hukuki mücadelelerde yer aldı.
1995'te Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'ne atandığında beyaz olmayan ilk kadın yargıç olarak tarihe geçti. Aynı yıl Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (ICTR) yargıç olarak göreve başladı; 1999-2003 yılları arasında bu mahkemenin başkanlığını yürüttü. 2003'te Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) ilk yargıçları arasında yer aldı ve ağır uluslararası suçların yargılanmasında aktif rol aldı.
Uluslararası görevler, BM süreci ve güncel davalar:
Pillay, 2008-2014 döneminde Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yaptı. 2021'de BM İnsan Hakları Konseyi tarafından kurulan İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail’e İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu'nun başkanlığına getirildi; bu komisyon geçen yıl eylül ayında İsrail'in Gazze'de soykırım işlediği sonucuna ulaşmıştı.
2019'dan bu yana Uluslararası Adalet Divanı'nda yargıç olan Pillay, ayrıca Gambiya'nın Myanmar'a karşı açtığı Rohingya soykırımı davasında özel yargıç olarak görev yapıyor. Norveç Nobel Komitesi, Pillay'in hukuki müdahaleler ve uluslararası süreçlerdeki rolü sayesinde savaş ve şiddet eylemlerinin önlenmesine yönelik yasal araçların etkisini ortaya koyduğunu belirtti.
Komite üyelerinden Frydnes, Pillay'in Durban'daki kökleri, apartheid karşıtı savunuculuğu ve son yıllarda üstlendiği uluslararası davalar arasında bağlantı kurarak, onun "uluslararası hukukun kapsamını ve etkisini önemli ölçüde genişleten" bir isim olduğunu söyledi.
Ödül, uluslararası hukukun güçlendirilmesi ve savaş suçlarına karşı hukuki hesap verebilirliğin sağlanması çabalarını ulusal ve uluslararası platformlarda görünür kılmayı amaçlayan bir tercih olarak değerlendiriliyor.
2026 NOBEL BARIŞ ÖDÜLÜ, BARIŞIN VE ULUSLARARASI HUKUKUN GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK ÇABALARINDAN DOLAYI ULUSLARARASI ADALET DİVANI (UAD) YARGICI NAVANETHEM "NAVİ" PİLLAY'A VERİLDİ.
