Eylem ve katılımcılar
Bursa’nın Nilüfer ilçesinde, Kayapa’da kurulması planlanan Katı Atık Geri Kazanım ve Bertaraf Tesisine karşı Nilüfer Kent Konseyi ile Nilüfer’de Çöplüğe Hayır Platformu öncülüğünde bir basın açıklaması ve bilgilendirme toplantısı düzenlendi. Toplantı 30 Ağustos Zafer Mahallesi’nde gerçekleştirildi; Nilüfer Belediye Başkan Vekili Aslıhan Ceyhan, belediye başkan yardımcıları, CHP Nilüfer İlçe Başkanı Özgür Şahin, Nilüfer Kent Konseyi Başkanı Mustafa Berkay Aydın, belediye meclis üyeleri, muhtarlar, akademik oda ve kadın dernekleri temsilcileri ile çok sayıda vatandaş katıldı. Trabzon’dan gazeteci Ahmet Sungur da Araklı’daki benzer tesis deneyimini paylaştı.
Raporlara ilişkin itirazlar
Nilüfer Kent Konseyi Başkanı Mustafa Berkay Aydın, jeoloji ve çevre mühendisleri, hekimler ve akademisyenlerden oluşan çalışma grubunun projeye ilişkin raporları incelediğini belirtti. Aydın, Kayapa sahasının yalnızca 2014-2015 dönemine ait yer araştırmasından geçtiğini, 2019 ve 2020’de belirlenen alternatif alanlar arasında yer almadığını ve aradan geçen sürede bölge nüfusunun hızla arttığını vurguladı. Sürecin siyasi tartışma zemininin dışına çıkarılarak, sivil toplumun bilgilendirilmesi ve yurttaşların demokratik hakları çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Muhtarların ortak tepkisi
Bölge muhtarları projenin mahalleleri doğrudan etkileyeceğini bildirdi. Kayapa Muhtarı Ali İhsan Dengiz, geçmişte benzer girişimlerin halk tepkisiyle engellendiğini, zamanında imara açılan bölgenin üzerine şimdi çöplük getirilmek istendiğini ifade etti. 30 Ağustos Zafer Mahallesi Muhtarı Halil Özçoban, son 10 yılda bölge nüfusunun katlanarak arttığını ve tesisin 30 kilometrelik etki alanındaki yerleşimleri olumsuz etkileyeceğini belirtti. Üçpınar Mahallesi Muhtarı Adnan Uçar, kuzey rüzgarları nedeniyle çevre mahallelerin kokudan doğrudan etkileneceğini ve bölgede suya hizmet eden arıtma tesislerinin risk altında olduğunu söyledi. Kuruçeşme Mahallesi Muhtarı Engin Özdemir, mahalledeki taş ocakları nedeniyle zaten toz ve dumana maruz kaldıklarını, hayvancılık ve yaşam alanlarının daha da daraltılmasına karşı direneceklerini bildirdi. Güngören Mahallesi Muhtarı Mesut Engin ise projenin daha önce iptal edilip Karacabey’e taşınmasının planlandığını anımsatarak yeniden neden gündeme alındığını sorguladı.
Kadın dernekleri ve tarımsal endişeler
Hasanağa Kadın Derneği Başkanı Neşe Özçelik, bölgenin coğrafi işaretli enginarı ve tarımsal değerine dikkat çekti. Özçelik, yıllardır toprağı ekip biçtiklerini belirterek, "Toprağımızın, suyumuzun, havamızın kirlenmesine razı değiliz. Çocuklarımıza çöplük değil, verimli topraklar bırakmak istiyoruz" dedi.
Bilim insanları ve meslek odalarının uyarıları
Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alpaslan Türkkan, tesisin kurulması halinde yer altı sularının kirleneceğini ve bunun yalnızca Nilüfer’i değil tüm Bursa halkını etkileyeceğini söyledi. Türkkan, ulaşım ve tesis kaynaklı hava kirliliğinin ciddi sağlık sorunlarına yol açacağını belirtti ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Bursa’daki depolama alanları öncelik sıralamasında Kayapa’nın yer almadığını hatırlattı; ayrıca "Bakan istemiyor, yerel belediye istemiyor, meslek odaları istemiyor, halk istemiyor" ifadelerini kullandı.
Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Ali Uluşahin, projenin ÇED raporunun bulunmadığını ve atığın kaynağında azaltılması, ayrıştırılması ve geri kazanılması gibi önlemler değerlendirilmeden yer tartışmasının yapılamayacağını vurguladı. Jeoloji Mühendisleri Odası Bursa Şubesi temsilcisi Murat Yaşar, 2016’daki jeoteknik çalışmanın sınırlı sayıda sondaj içerdiğini ve bölgenin çatlaklı, geçirgen bir zemine sahip olduğunu belirtip ÇED raporunun güncellenmesi gerektiğini söyledi. DOĞADER Başkanı Murat Demir, projenin 2016’da halk tepkisiyle rafa kaldırıldığını anımsatarak, fay hattı üzerinde kurulacak tesisin Uluabat Gölü başta olmak üzere su varlıklarını tehdit edeceğini kaydetti.
Belediyenin tutumu ve sonraki adımlar
Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Emre Karagöz, toplantının kapanışında projenin yanlışlığını yıllardır dile getirdiklerini, bölgenin orman alanı olduğunu, içinden akarsu geçtiğini ve altından fay hattı uzandığını hatırlattı. Karagöz, her gün yüzlerce kamyonun dar yolları kullanarak çöpleri taşımasının akıl dışı olduğunu ve tesisin eğer gerçekten son derece modern ve temiz olsaydı TEKNOSAB içerisine kurulması gerektiğini belirtti. Nilüfer Belediyesi olarak hem fiili hem hukuki alanda halkın yanında yer alacaklarını ifade eden Karagöz, itiraz amaçlı imza toplama kampanyasının 17 Temmuz tarihine kadar süreceğini ve binlerce imzanın Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne teslim edilerek başvurunun kayda geçeceğini bildirdi.
Sonuç olarak
Toplantıda, projenin çevresel, sağlık ve yerleşim etkilerine ilişkin çok sayıda teknik ve toplumsal itiraz dile getirildi. Katılımcılar, sürecin güncel veriler ışığında yeniden değerlendirilmesini ve karar alma mekanizmalarında yerel halkın görüşünün belirleyici olmasını talep etti.
NİLÜFER HALKI, AKADEMİK ODALAR VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI, KAYAPA’DA KURULMASI PLANLANAN KATI ATIK GERİ KAZANIM VE BERTARAF TESİSİ’NE KARŞI TEK YÜREK OLDU.