projenin amacı ve arka planı:
Niğde Atatürk Anadolu Lisesi öğrencisi Ahmet Berkay Karakuş (17), ailesinde görülen akciğer kanseri vakalarının etkisiyle söz konusu hastalıkta erken tespiti kolaylaştıracak bir çözüm geliştirmeyi hedefledi. Karakuş’un geliştirdiği proje, kan örneğinden elde edilecek biyobelirteçlerin biyosensör aracılığıyla analiz edilmesi ve sonucun gebelik testlerini andıran bir kağıt üzerinde gösterilmesine odaklanıyor.
çalışma prensibi ve teknik yaklaşım:
Proje kapsamında kan örneği alındıktan sonra eksozomların ve hedeflenen RNA/mikroRNA gibi biyobelirteçlerin tespiti planlanıyor. Bu veriler biyosensör aşamasında analiz edilecek ve sonuç, test çizgileri bulunan bir kağıt stripe aktarılacak. Tasarım gereği testin bütün sürecinin yaklaşık 10-15 dakika sürmesi amaçlanıyor; hedef, hekime danışmayı gerektirecek şüpheli vakalarda hızlı bir ön değerlendirme imkânı sağlamak.
Karakuş, projenin literatürdeki çalışmalardan yararlanılarak geliştirildiğini, RNA, mikroRNA ve biyosensör teknolojilerine farklı ve yenilikçi özellikler eklemeye çalıştığını belirtti. Kendisi, sistemin kesin tanı değil bir tarama aracı olduğunu vurguluyor ve şüpheli sonuçların mutlaka hekim değerlendirmesi ile mevcut klinik yöntemlerle doğrulanması gerektiğini ifade ediyor.
yarışma süreci ve ekip çalışması:
Karakuş’un projesi, TEKNOFEST Biyoteknoloji İnovasyon Yarışmasına başvurmuş ve ilk değerlendirme aşamasını geçerek şu anda ikinci turda, hakem değerlendirmesinde bulunuyor. Proje çalışmalarını okul arkadaşlarıyla oluşturdukları teknik bir ekiple sürdürüyor; ayrıca uzman hekimlerle görüş alışverişinde bulunarak sistemin uygulanabilirliğine dair geri bildirimler aldı. Aldığı görüşlerde projenin gelişime açık olduğu ve ön değerlendirmeye katkı sağlayabileceği belirtildi.
Bunun yanında Karakuş, yalnızca biyosensör projesiyle sınırlı kalmayıp aynı zamanda EKG verilerini otomatik sınıflandıran bir yapay zeka modeli de geliştiriyor ve bu çalışmanın da TEKNOFEST kapsamında sağlıkta yapay zeka alanıyla ilgili olduğu kaydedildi.
gelecek hedefleri ve doğrulama aşamaları:
Genç öğrencinin önündeki hedef, geliştirme ve doğrulama süreçlerinde ilerleme kaydederek projenin laboratuvar ve saha testlerinden geçmesini sağlamak. Başarı halinde amaç, akciğer kanseri riskinin değerlendirilmesinde hızlı, kolay uygulanabilir bir tarama yaklaşımına katkı sunmak; ancak projenin ticarileşmesi veya klinik kullanıma geçmesi için daha geniş doğrulama ve onay süreçlerine ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor.
NİĞDE ATATÜRK ANADOLU LİSESİ ÖĞRENCİSİ 17 YAŞINDAKİ AHMET BERKAY KARAKUŞ; AKCİĞER KANSERİNİN ERKEN TESPİTİNE YÖNELİK BİYOSENSÖR TABANLI HIZLI TARAMA TESTİ PROJESİ GELİŞTİRDİ.
