Nemrut'ta nano destekli restorasyon
Adıyaman'ın Kahta ilçesinde bulunan ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesinde yer alan Nemrut Dağı'ndaki Kommagene dönemine ait tarihi heykeller, zamana ve atmosferik etkilere karşı nano teknoloji tabanlı bir koruma yöntemiyle güçlendiriliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2022'de başlatılan Nemrut Dağı Tümülüsü Heykelleri Sağlamlaştırma Projesi kapsamında yürütülen çalışmalar, hem deneme uygulamaları hem de genişletilmiş sağlamlaştırma programlarıyla sürüyor.
Uygulama yöntemi:
Önce heykellerin yüzeyleri titizlikle temizleniyor; ardından çatlaklara, nano teknolojiyle hazırlanmış kireç çözeltisi şırınga yöntemiyle enjekte ediliyor. İlk denemeler batı terasındaki Zeus heykelinin gövdesi ile doğu terasındaki kartal heykelinin gövdesinde yapıldı ve olumlu sonuçlar alındı. Bu değerlendirmeler doğrultusunda uygulama alanı genişletildi; 2025 programında batı terasındaki Kral I. Antiochos heykelinin başı ile her iki terastaki kartal başlarına enjeksiyon uygulandı, bir yıl boyunca takip edildi ve bu bölgelerde de olumlu sonuçlar gözlendi.
İlerleme ve hedefler:
2026 yılında çalışmalara Kommagene Tyche ve Zeus-Oramandes heykel başlarında devam edildi. Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Ayşe Ebru Çorbacı önderliğindeki restoratörler, nano teknolojik sağlamlaştırma uygulamalarını tamamladıktan sonra, özellikle kireç taşı heykellerin yüzeyindeki derin çatlaklarda dolgu işlemlerine yoğunlaşmış durumda. Amaç, çatlaklardan yağmur suyunun içeri sızmasını engellemek ve böylece taş dokunun daha fazla bozulmasını önlemektir.
Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle Gaziantep Bölge Laboratuvarı ekiplerinin yürüttüğünü vurguluyor ve yaklaşık 2 bin 50 yıldır ayakta duran heykellerin gelecek nesillere aktarılmasının hedeflendiğini belirtiyor. Projenin 2025–2029 dönemini kapsayacak beş yıllık plan dahilinde sürmesi öngörülüyor; önceki yıllardaki olumlu veriler yeni uygulamalara rehberlik ediyor.
Yürütülen müdahaleler, hem teknik açıdan verilen sonuçlar hem de uluslararası mirasın korunması bakımından önem taşıyor. Nano teknoloji destekli kireç çözeltilerinin enjeksiyon yöntemiyle uygulanması, yüzey temizliği ve sonrasında yapılan dolgu çalışmaları bir arada yürütülerek Nemrut Dağı heykellerinin atmosferik etkilere karşı dayanıklılığı artırılmaya çalışılıyor.
ADIYAMAN'DA UNESCO DÜNYA KÜLTÜR MİRASI LİSTESİ'NDE BULUNAN NEMRUT DAĞI'NDAKİ TARİHİ HEYKELLER, ZAMANA VE DOĞA ŞARTLARINA KARŞI NANO TEKNOLOJİYLE HAZIRLANAN ÖZEL KİREÇ ÇÖZELTİSİ KULLANILARAK GÜÇLENDİRİLİYOR.
