Aydın incirinden sofraya: incir cipsi üretimi
Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) tescilli coğrafi ürünleri arasında yer alan Aydın inciri, hasat döneminde sadece kuru ve taze tüketimle sınırlı kalmıyor; ince dilimlenip kurutulan incir cipsi olarak da sofralara ulaşıyor. Kentte yaklaşık 40 bin hektar alanda yürütülen üretim sezonunda ortalama 200 bin ton incir elde ediliyor; bunun yaklaşık 70 bin tonu kurutularak ihraç ediliyor, bir kısmı taze satılıyor, bir kısmı da ince dilimlerle cipse dönüştürülüyor.
üretim süreci:
İncir cipsi üretimi bahçelerden taze toplanan meyvelerin bıçakla ince ince dilimlenmesiyle başlıyor. Dilimlenen incirler özel kerevet ve eleklerin üzerine serilerek, doğrudan güneşe maruz bırakılmadan gölgelikli teraslarda ya da ev bahçelerinde kurumaya bırakılıyor. Üreticiler süreci sık sık kontrol ederek yaklaşık 3-4 gün içinde kuruyan dilimleri hijyenik biçimde paketleyip satışa sunuyor.
Nazilli’de küçük işletmeler ve aile işletmeleri, inciri daha yüksek fiyata satabilmek amacıyla bu yöntemi tercih ediyor. Hazırlanan incir cipsleri sosyal medya üzerinden satışa sunulabildiği gibi bazı üreticiler doğrudan yurt dışına da gönderim yapıyor.
katma değer ve istihdam:
İncir cipsi, kuru incirin yaklaşık 2-2,5 katı, taze incirin ise 5-6 katı fiyatla alıcı bulabiliyor. Bu fark, üreticilere ilave gelir sağlarken köy ekonomisine ve işgücüne de katkı sunuyor. Nazilli’ye bağlı kırsal Kızıldere Mahallesi’nde yaşayan 30 yaşındaki girişimci Nuri Duran, ailesine ait bahçelerden topladığı incirleri cips haline getirerek ekonomik değer kazandırdığını anlatıyor. Duran, çocukluğunda babasının verdiği 3 çuval kuru inciri Karadeniz illerinde sattığını ve yıllar içinde ticareti öğrenerek 10 yıl önce işletmesini kurduğunu belirtiyor.
Duran, işletmede incir cipsinin yanı sıra kuru incir, incir reçeli, dağ kekiği, domates kurusu, domates salçası, zeytin, erken hasat zeytinyağı, kestane ve enginar gibi yaklaşık 65 farklı ürünü işleyerek gelir elde ettiğini söylüyor. Ayrıca işletme sezonda 150-200 ton taze incir işlediğini ve büyüme hedefleri doğrultusunda Avrupa’ya açılmayı planladıklarını ifade ediyor: "İncirlerimiz Nazilli dağlarından toplanıyor. Engebeli arazide topladığımız taze incirlerimizi özellikle incir cipsi yapıyoruz. Ve dünyanın tedarik ettiği tek yer olan Nazilli’de üretimini yapıyoruz. Cips ve taze incir olarak katma değer sağlamaya çalışıyoruz."
Üretim, aynı zamanda yerel istihdama da katkı veriyor. Duran’ın işletmesi, köydeki cemiyet alanını kurutma alanı olarak kullanıyor ve 20’den fazla kadına iş imkânı sağlıyor. İşletme çalışanı Gizem Şimşek de sürece dair şunları paylaşıyor: "Ben bu incir cipsi işini 3 senedir yapıyorum. Köyün bayanlarıyla, genç bayanlarıyla, evdeki ev hanımlarıyla beraber toplaştık ‘gelin abla çalışalım’ dedik. İncirlerimizi topladık, boyutlarını ayırdık. Topladığımız incirleri sap ve alt kısımlarını kesip ince ince dilimledik... Kuruttuğumuz cipslerin seçimini, boyutlandırmalarını yaptık. Hem köy hanımlarına destek olduk hem de cebimize destek olduk."
Gölge kurutma yöntemi, ürünün rengini ve dokusunu korurken paketleme sonrası hem iç piyasada hem de hedeflenen dış pazarlarda alıcı bulmasını kolaylaştırıyor. Nazilli merkezli küçük üreticiler, sosyal medya ve doğrudan ihracat kanallarıyla incir cipsini daha geniş tüketici kitlelerine ulaştırmayı hedefliyor; böylece Aydın incirinin sunduğu katma değer hem üreticiye hem bölge ekonomisine yansıyor.
İNCİR CİPSİ
