NATO Genel Sekreteri Rutte: Avrupa, ABD olmadan kendini savunamaz
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa Parlamentosu’nun Güvenlik ve Savunma Alt Komitesi, Dış İlişkiler Komitesi ve NATO Parlamenter Asamblesi ile İlişkiler Delegasyonu’nun Brüksel’deki ortak oturumunda konuştu. Rutte, Avrupa’nın güvenlik politikaları, Arktik ve transatlantik işbirliği konularında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Davos görüşmesi ve Grönland tartışması
Rutte, Davos’ta ABD Başkanı Donald Trump ile Grönland konusunu görüşmelerinin odak noktasının Arktik bölgesinin korunması olduğunu söyledi. Görüşmede Arktik ve Grönland’ın NATO müttefikleri tarafından kolektif korunmasının, ayrıca Rusya ve Çin’in bölgeden hem askeri hem ekonomik olarak uzak tutulmasının ele alındığını belirtti.
Rutte, Grönland konusunda yetki sorusuna net yanıt verdi: "Grönland konusunda Danimarka adına müzakere etme yetkim yok. Bunu yapmadım ve yapmayacağım. Bunu yapmak Danimarka’ya düşer." Ayrıca NATO'nun Arktik güvenliği için gerekli kabiliyet hedeflerini ayrıca ele alacağını söyledi.
NATO ve AB rolleri
Rutte, NATO ile Avrupa Birliği ortaklığında rollerin ayrıştığını vurguladı: "NATO’nun rolü standart belirleme, kabiliyetler, komuta ve kontrol; AB’nin rolü ise sanayi tabanı, regülasyon ve finansman alanındadır." Bu işbirliğinin korunmasının önemine dikkat çekti.
Trump’ın NATO üzerindeki etkisi ve savunma harcamaları
ABD ile ilişkiler bağlamında Rutte, Başkan Trump’ın NATO üzerinde teşvik edici bir etkisi olduğunu savundu: "Bu söylediklerimle aranızdan birçoğunu rahatsız ettiğimi biliyorum ama bence Başkan Trump çok sayıda iyi iş yapıyor." Rutte, Trump’ın baskısının 2025 sonunda tüm NATO ülkelerinin yüzde 2 harcama hedefine ulaşılmasında belirleyici olduğunu öne sürdü ve örnekler verdi.
Rutte, Avrupa’daki artış planlarına değinerek Almanya örneğini aktardı: "2021’de savunmaya 70 milyar harcadı. 2029’da 160 milyar harcayacak, yani 90 milyar fazla. 2029’a kadar yüzde 5’lik hedefin bir parçası olarak çekirdek savunma harcamasında yüzde 3,5 seviyesine ulaşacak. Bu, NATO’nun ikinci büyük ekonomisi olan Almanya’nın bu yolda öncülük etmesi demek."
Avrupa’nın tek başına savunması hakkında uyarı
Avrupa’nın ABD olmadan savunma yapma fikrine karşı Rutte, açık bir uyarı yaptı: "Burada birileri Avrupa Birliği’nin ya da Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunabileceğini düşünüyorsa, hayal kurmaya devam etsin. Yapamazsınız. Yapamayız. Birbirimize ihtiyacımız var." ABD'nin de NATO'da Kanada ve Avrupalı müttefikler kadar güçlü çıkarları olduğunu belirtti.
Rutte, tek başına yol alınması halinde maliyetlerin çok daha yüksek olacağını vurguladı: "Eğer gerçekten tek başınıza ilerlemek istiyorsanız, bunu GSYH’nin yüzde 5’i ile yapmayı unutun. Bu oran, yüzde 10 olur. Milyarlarca euroya mal olacak kendi nükleer kabiliyetinizi inşa etmek zorunda kalırsınız. Bunları kaybedersiniz. Bu senaryoda özgürlüğümüzün nihai güvencesini, yani ABD’nin nükleer şemsiyesini kaybedersiniz. O yüzden bol şanslar." Rutte ayrıca NATO ve AB işbirliğinin bölünmüş gücün önüne geçtiğini, bu durumun "Bence Putin de buna bayılır" şeklinde bir tespitle sonuçlandığını söyledi.
İran ve Ukrayna değerlendirmeleri
İran konusunda Rutte, NATO’nun doğrudan müdahale alanının sınırlı olduğunu ifade etti: "NATO olarak İran’la ancak İran’ın Kuzey Kore, Rusya ve Çin’le birlikte çalıştığı bağlamda ilgileniyoruz." İran içindeki gelişmelerin endişe verici olduğunu vurgularken, bunun NATO’nun doğrudan müdahil olacağı bir mesele olmadığını belirtti.
NATO genişlemesi ve Ukrayna sorusuna Rutte, her ülkenin üyelik başvurabileceğini ancak bunun için 32 ülkenin mutabakatı gerektiğini hatırlattı: "Ukrayna konusunda daha önce de değindiğim gibi, şu anda oybirliği mevcut değil. Ancak Ukrayna’yı mümkün olan en güçlü halde tutmak için Ukrayna ile çalışmaya devam edeceğiz."
Rutte'nin konuşması, transatlantik dayanışma, savunma harcamaları ve Arktik güvenliği etrafında şekillendi; NATO-AB işbirliğinin korunması ve ABD ile ilişkilerin sürdürülmesi gerektiği vurgulandı.
NATO GENEL SEKRETERİ MARK RUTTE, AVRUPA PARLAMENTOSU (AP) ÜYELERİNE HİTABINDA, "BİRİLERİ AVRUPA'NIN ABD OLMADAN KENDİNİ SAVUNABİLECEĞİNİ DÜŞÜNÜYORSA, HAYAL KURMAYA DEVAM ETSİN. YAPAMAZSINIZ" DEDİ.
