Muş’ta yayla mesaisi başladı: lezzetli sütün sırrı dağlarda saklı
Yaylaya göç ve süt üretimi
Muş’un Hasköy ilçesindeki besiciler, yaz sıcaklarının artmasıyla sürülerini yaklaşık 2 bin rakımdaki yaylalara çıkarıyor. Yöre üreticileri, burada sağdıkları sütün daha kaliteli ve lezzetli olduğunu belirtiyor. Sabahın ilk ışıklarıyla başlayan mesai; koyun ve inek sağımı, sürü bakımı ve peynir yapımı gibi işleri kapsıyor.
Yaylacılar gün boyu üretimin içinde yer alıyor; kadın, erkek, genç ve çocuklar birlikte çalışıyor. Aileler genellikle dallar ve çalılarla oluşturulan geçici barınaklarda konaklayarak yaz boyunca üretimi sürdürüyor.
Günlük yaşam, zorluklar ve anlatılar
Altı çocuk annesi Çiçek Arslan, yayla hayatının ağır ama bereketli olduğunu vurguluyor: «3 oğlum, 3 kızım var. Yaylaya geliyoruz, burası çok güzel. Koyunlarımız ve ineklerimiz var. Çok şükür işimiz gücümüz var. Ben tek başımayım. Her iş yapılmalı. İşimizde gücümüzdeyiz; inek sağıyoruz, koyun sağıyoruz.»
Yaklaşık 30 yıldır hayvancılıkla uğraşan 70 yaşındaki Verde Mayda ise bu yıl sürüsündeki kayıpların sıkıntı yarattığını anlatıyor: «Bu yıl koyunlarım hasta oldu, bir kısmı telef oldu. Geçen gün de tilki ağıla girip iki koyunumu yedi. İşimiz çok zor ama yine de devam ediyoruz.»
Okullar kapanınca ailesiyle yaylaya gelen 5’inci sınıf öğrencisi Nazar Mengi, yaz tatilini doğayla geçirdiğini aktarıyor: «Havalar ısınınca buraya geliyoruz. Yaklaşık bir ay kalıyoruz, soğuklar başlayınca geri dönüyoruz. Koyunları sağıyoruz. Yaylayı çok seviyorum. Burada oyun oynuyor, hayvanlarla vakit geçiriyorum. Çok eğleniyorum.»
26 yıldır çobanlık yapan Haşim Bozkurt ise doğal bitki örtüsünün süt ürünlerine etkisini şöyle özetliyor: «Bu işi severek yapıyorum. Sürümüzde bazen bin 800 koyun oluyor. Koyunları dağlarda otlatıyoruz. Dağlarda her türlü doğal ot var. O otlar sayesinde peynir, yoğurt ve tereyağının lezzeti daha güzel oluyor. Yazın iki ay yaylada, üç ay ise ovada kalıyoruz.»
Geleneksel üretim ve bölge ekonomisine katkı
Yüksek rakımlı yaylalarda yürütülen bu üretim biçimi, zorluklarına rağmen hem geleneksel yaylacılık kültürünü yaşatıyor hem de yerel ekonomiye katkı sağlıyor. Meralarda otlayan hayvanlardan elde edilen süt, Muş’un meşhur peynir ve süt ürünlerinin en önemli hammaddesi olarak öne çıkıyor. Besiciler, iklim ve doğal bitki örtüsünün süt kalitesine doğrudan etki ettiğini ifade ederek üretimi sürdürmeyi öncelikli görüyor.
OKULLARIN KAPANMASININ ARDINDAN AİLESİYLE BİRLİKTE YAYLAYA GELEN 5'İNCİ SINIF ÖĞRENCİSİ NAZAR MENGİ
