Munzur yaylalarında tescilli Erzincan Tulum Peyniri üreten göçerler
Bölge ve üretimin temel hatları
Erzincan'ın Kemah ilçesindeki 3 bin rakımlı Munzur Dağları yaylalarına her yıl mayıs ayında çıkan, Şavak aşiretine mensup göçerler, koyunlarından elde ettikleri sütü geleneksel yöntemlerle tescilli Erzincan Tulum Peyniri'ne dönüştürüyor. Hayvancılık, bölge için önemli bir geçim kaynağı olmayı sürdürüyor ve üretim, hem ekonomik hem de kültürel bir pratiği temsil ediyor.
Göçer yaşamı ve üretim süreci
Göçer aileler kışı köylerinde geçirip, ilkbahar ve yaz aylarında zengin bitki örtüsüne sahip Munzur yaylalarına çıkıyor. Yaylalarda kurdukları çadırlarda yaşayan üreticiler, günün ilk ışıklarıyla koyunlarını otlatmak için dağlara çıkarıyor. Güney ve kuzey meralarındaki hayvanlar, günde iki kez — sabah ve akşam — sağım için yerleşimlere getiriliyor.
Sağılan süt, bölgesel geleneklere uygun yöntemlerle işleniyor; bu süreç üreticilerin tecrübesine dayanıyor ve nihai üründe coğrafi işaretli kimliği koruyor. Zorlu doğa koşulları, yüksek rakım ve değişken hava şartları kaliteli üretim için yoğun emek gerektiriyor.
Lojistik, pazar ve güvenlik önlemleri
Yayla yollarının engebeli olması nedeniyle ulaşım genellikle at, eşek ve katır gibi hayvanlarla sağlanıyor. Üretilen tulum peynirleri, bölgedeki üreticiler tarafından hazırlandıktan sonra toptancılar aracılığıyla çevre illere pazarlanıyor. Ayrıca, yırtıcı hayvanların sürülere zarar vermemesi için göçerler gece nöbetleri tutuyor.
Sezon sonu ve kültürel devamlılık
Göçer aileler Munzur yaylalarında ekim ayına kadar kalıyor; havalar soğumaya başlayınca köylerine dönerek kış hazırlıklarına başlıyorlar. Bu döngü, sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda atadan kalma göçerlik kültürünün ve bölgesel üretim bilgisinin nesiller arası aktarımını sağlıyor.
ERZİNCAN'IN KEMAH İLÇESİNDEKİ 3 BİN RAKIMLI MUNZUR DAĞLARI YAYLALARINA HER YIL MAYIS AYINDA ÇIKAN ŞAVAK AŞİRETİNE MENSUP GÖÇERLER, KOYUNLARINDAN ELDE ETTİKLERİ SÜTÜ GELENEKSEL YÖNTEMLERLE TESCİLLİ ERZİNCAN TULUM PEYNİRİNE DÖNÜŞTÜRÜYOR
