Bakanlıktaki görüşme:
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Japonya’nın Moskova Büyükelçisi Akira Mutoyu çağırdı. Bakanlıkta yaklaşık 25 dakika kalan Muto, herhangi bir açıklama yapmadan ayrıldı. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre görüşmede Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, Japonya yönetiminin tepkilerine ilişkin sert bir protesto iletti.
Rus açıklamasına göre protestonun nedeni, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ve Dışişleri Bakanı Toshimitsu Moteginin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putinin İturup Adası ziyaretine ilişkin yaptığı açıklamalardı. Moskova, Tokyo yönetiminin tutumunu "Rus karşıtı" olarak nitelendirerek tepki gösterdi.
Rusya'nın iddiaları ve uyarısı:
Rus tarafı, Kuril Adaları üzerindeki egemenlik ve yargı yetkisinin değişmez olduğunu vurguladı. Bakanlık açıklamasında, söz konusu toprakların II. Dünya Savaşı sonrası müttefik devletler arasındaki anlaşmalar ve BM Şartı uyarınca Rusya’nın bir parçası haline geldiği belirtildi. Açıklamada ayrıca, "Japonya’nın bu tartışılmaz gerçeği doğrudan veya dolaylı olarak sorgulama girişimleri, kesinlikle kabul edilemez ve hukuka aykırıdır" ifadesi kullanıldı.
Moskova, ayrıca Tokyo’nun Batı ile uyumlu şekilde Rusya karşıtı yaptırım politikasına bağlılığını ve Kiev rejisine verdiği desteği eleştirdi; Japonya Büyükelçisi'ne Rusya'nın uygun karşı önlemler alma hakkını saklı tuttuğu yönünde uyarıda bulunuldu.
Kuril ihtilafının arka planı:
İturup Adası'na yapılan ziyaret, Putin’in Kuril Adaları zincirindeki İturup’u ilk kez ziyaret etmesiyle geçtiğimiz hafta gündeme gelmişti. Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi ziyareti "şiddetle protesto ettiklerini" duyurmuş, Başbakan Sanae Takaichi ise eylemi "kesinlikle kabul edilemez" olarak nitelendirmişti. Karşılıklı çağrılarda Tokyo da Moskova Büyükelçisi'ni bakanlığa çağırarak ziyareti sert şekilde eleştirmişti.
Kuril ihtilafı II. Dünya Savaşı’ndan bu yana devam ediyor. Rusya, Japonya’nın "Kuzey Toprakları" dediği ve dört adanın kendisine ait olduğunu belirttiği bölgeyi savaşın son günlerinde sınırlarına katmış; Japonya bu dört adanın iadesini, savaş sonrası imzalanamayan barış anlaşmasının koşulu olarak görüyor. Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik harekâtının ardından Tokyo da Batı yaptırımlarına destek vererek Moskova'ya karşı pozisyon aldı.
Kuril Adaları 56 adadan oluşuyor ve Japonya’nın kuzeyindeki Hokkaido ile Rusya’nın Kamçatka Yarımadası arasında bulunuyor. Rusya son 10 yılda adalardaki askeri varlığını güçlendirirken, İturup adası bölgedeki başlıca askeri hava üssü olarak kullanılıyor. Geçtiğimiz ay Çin ve Rus savaş gemilerinin ortak devriye sırasında Kuril Adaları'ndaki bir boğazdan geçiş yaptığı bildirildi.
Japonya'nın Moskova Büyükelçisi Akira Muto, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Kuril Adaları'ndan İturup'a yaptığı ziyaretin ardından Tokyo yönetiminin protestosu üzerine Rusya Dışişleri Bakanlığa çağrıldı. Büyükelçi Muto, 25 dakika geçirdiği bakanlıktan herhangi bir açıklama yapmadan ayrıldı.
