Mirzoyan: Türkiye TRIPP’in parçası değil — TRIPP Uygulama Çerçevesi Washington’da yayımlandı
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Washington’da bir araya gelen Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan’ın görüşmesi sonrasında, iki ülkenin bakanlıkları Trump Uluslararası Barış ve Refah Güzergâhı (TRIPP) Uygulama Çerçevesini yayımladı. Yapılan ortak açıklama, çerçevenin 8 Ağustos 2025’te Beyaz Saray’da verilen taahhütlerin uygulanmasına yönelik atılan önemli bir adım olduğunu belirtiyor.
TRIPP’in amaçları ve kapsamı
Ortak açıklamada, çerçevenin Ermenistan topraklarında kesintisiz ve çoklu transit bağlantılar kurulmasını hedeflediği; bunun Azerbaycan’ın ana kara kısmı ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki bağlantıyı güçlendirirken, Trans-Hazar Ticaret Güzergâhı açısından da hayati bir rol üstleneceği vurgulandı. Metin, TRIPP’in Ermenistan için uluslararası ve ülke içi bağlantılara karşılıklı faydalar sağlayacağı beklentisini içeriyor.
Açıklama ayrıca TRIPP’in başarısında egemenlik, toprak bütünlüğü ve karşılıklılık ilkelerinin önemine dikkat çekiyor. Nihai hedef olarak bölgesel ticaret ve bağlantıların genişletilmesi, Ermenistan ve Azerbaycan’ın refah ve güvenliğinin güçlendirilmesi ile Orta Asya ve Hazar bölgesini Avrupa’ya bağlayan yeni transit imkanlarının oluşturulması ve ABD ticaretinin geliştirilmesi belirtiliyor.
Mirzoyan’ın değerlendirmesi: Türkiye’nin rolü
Basın toplantısında konuşan Mirzoyan, TRIPP’in "hala Ermenistan-ABD ortak iş girişimi olarak varlığını sürdürdüğünü" söyledi ve sürecin yalnızca Ermenistan-Azerbaycan arasındaki açılımla sınırlı kalamayacağını vurguladı. Mirzoyan, sınırların açılması ve demiryolunun yeniden işletilmesiyle öngörülen Asya-AB lojistik koridorunun ancak daha geniş bir açılımla sağlıklı şekilde kurulabileceğini belirtti.
Türkiye ile sürdürülen görüşmelere de değinen Mirzoyan, bu görüşmelerin "oldukça yapıcı" olduğunu ve yakın gelecekte somut ilerlemeler beklediğini aktardı. Bakanın ifadeleri arasında şu tespit öne çıktı: "Türkiye’nin bu açılım ve bölgesel kalkınma sürecinde yer alması mantıklı, ancak bu TRIPP’in bir parçası olduğu anlamına gelmiyor". Mirzoyan, Gümrü-Kars hattının yeniden işletmeye alınmaması halinde yüklerin Türkiye üzerinden Avrupa’ya yönlendirilmesinin mümkün olmayacağına dikkat çekti.
Rusya ile ilişkiler ve yatırım yapısı
Mirzoyan, Rusya’nın TRIPP’in içinde yer almayacağını ancak Ermenistan’ın Rusya’yı dışlamayı amaçlamadığını belirtti. Rusya’nın Ermenistan’daki altyapılarda, özellikle demiryollarında adı geçen varlığına atıf yaparak, "TRIPP’te yok ancak TRIPP ile bağlantılı diğer faaliyetler ve iş birlikleri Rusya için de oluşturulabilir" değerlendirmesinde bulundu.
Projeye ilişkin mali yapıya ilişkin açıklamada ise TRIPP Kalkınma Şirketi’nin %74 hissesi Amerika Birleşik Devletleri’ne, %26 hissesi ise Ermenistan Cumhuriyeti’ne ait olacak ifadesi yer aldı.
Değerlendirme
Washington’da yayımlanan Uygulama Çerçevesi, TRIPP’in prensiplerini ve operasyonel hedeflerini somutlaştırmayı amaçlarken, bölgedeki aktörlerin dahil olma biçimleri konusunda net sınırlar çiziliyor. Mirzoyan’ın açıklamaları, Türkiye ve Rusya ile ilişkilerde esnek bir yaklaşımın benimsenebileceğini gösteriyor; ancak bu katılımın TRIPP’in resmi üyeliği anlamına gelmediği vurgulanıyor. Bu duruş, bölgesel transit hatların işletilmesi ve lojistik koridorların oluşturulması sürecinde siyasi ve teknik müzakerelerin devam edeceğine işaret ediyor.
ABD DIŞİŞLERİ BAKANI MARCO RUBİO, WASHİNGTON'DA ERMENİSTAN DIŞİŞLERİ BAKANI ARARAT MİRZOYAN İLE BİR ARAYA GELDİ. GÖRÜŞME SONRASI TRUMP ULUSLARARASI BARIŞ VE REFAH GÜZERGÂHI (TRIPP) UYGULAMA ÇERÇEVESİ YAYIMLANIRKEN, ERMENİSTAN DIŞİŞLERİ BAKANI MİRZOYAN, "TÜRKİYE'NİN BU AÇILIM VE BÖLGESEL KALKINMA SÜRECİNDE YER ALMASI MANTIKLI, ANCAK BU TRIPP'İN BİR PARÇASI OLDUĞU ANLAMINA GELMİYOR" DEDİ.
