Minneapolis’teki giriş teşebbüsü Quito’da diplomatik tutarlılığı gündeme taşıdı
ABD’nin Minneapolis kentinde Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) yetkililerinin Ekvador’un konsolosluk binasına giriş teşebbüsünde bulunmasının ardından Ekvador hükümeti, ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne resmi protesto notu sundu. Olay, Quito’da diplomasi ve tutarlılık ekseni etrafında yeni bir tartışma başlattı.
Serrano: Protesto olumlu ama çelişki var
Sosyal Hristiyan Parti milletvekili Alfredo Serrano, hükümetin ABD’ye gönderdiği protesto notasını memnuniyetle karşıladığını belirterek, aynı zamanda bir çelişki işaret etti. Serrano, Ekvador’un daha önce Meksika’nın Quito Büyükelçiliğine yönelik eylemlerle emsal oluşturduğunu vurguladı ve konunun Ulusal Meclis genel kurulunda ele alınması gerektiğini söyledi. Serrano, göçmenlerin zor koşullarına dikkat çekerek hükümetin protesto notu vermesini önemli bulduğunu ifade etti.
Muhalefet tepkisi: Yetersiz bulundu
Vatandaşların Devrimi Hareketi (RC5) üyesi Jahiren Noriega, hükümetin adımını "yetersiz" olarak nitelendirdi ve Başkan Daniel Noboa yönetiminin ABD ile izlediği politikanın ABD çıkarlarına karşı boyun eğme örneği olduğunu savundu. Noriega, hükümetin göçmenler için daha güçlü koruma politikaları uygulaması gerektiğini dile getirdi ve Noboa’nın Galapagos Adaları’nda ABD askeri üssü önerisini hatırlattı.
Pachakutik ve insan hakları vurgusu
Pachakutik Çokuluslu Birlik Hareketi milletvekili Alex Toapanta, Minneapolis’teki giriş teşebbüsünü "ev sahibi ülke yetkilileri tarafından işlenen bir insan hakları ihlali" olarak nitelendirerek kınadı. Toapanta, Ekvador’un yurtdışındaki vatandaşlarını korumak için daha güçlü siyasi adımlar atılması gerektiğini savundu ve ABD’de Ekvadorlulara karşı "sistematik göçmenlik zulmü" iddiasında bulundu. Toapanta, 2024-2025 döneminde Cotopaxi eyaletinden yaklaşık 60 bin kişinin göç ettiğini hatırlattı.
Uluslararası hukuk uzmanı Bonilla’nın değerlendirmesi
Latin Amerika Sosyal Bilimler Fakültesi (FLACSO) uzmanı Adrian Bonilla, Viyana Sözleşmesi ve ilgili uluslararası düzenlemelerin diplomatik misyonların ve konsoloslukların dokunulmazlığını güvence altına aldığını hatırlattı. Bonilla, eğer gerçekten konsolosluk binasına girilmiş olsaydı bunun dokunulmazlık ilkesinin ihlali anlamına geleceğini belirtti; yine de bu tür olayların uluslararası normlarda bir erozyon işareti taşıdığını ve çok taraflı kurumların çatışmaları işlemekte zorlandığını savundu. Bonilla ayrıca Minneapolis olayını Ekvador güvenlik güçlerinin 5 Nisan 2024te Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’ne zorla girip Jorge Glas’ı tutuklamasıyla kıyasladı ve o dönemde uluslararası hukukun açıkça ihlal edildiğini söyledi.
Olayın işleyişi ve Dışişleri Bakanlığı açıklaması
Ekvador Dışişleri Bakanlığı, yerel saatle 11.00’de Minneapolis’te konsolosluğa girmeye çalışan ICE görevlilerinin konsolosluk personeli tarafından içeri alınmadığını ve konsoloslukta bulunan Ekvador vatandaşlarının korunmasının sağlandığını bildirdi. Bakanlık, olayın hemen ardından ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne resmi bir protesto mektubu verildiğini açıkladı.
Arka plan: Quito-Meksika krizi ve Minnesota’daki Ekvadorlular
Hatırlatmak gerekirse Ekvador polis ve askerleri 5 Nisan 2024 tarihinde Quito’daki Meksika Büyükelçiliğine girerek burada sığınan eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Jorge Glası tutuklamış, bu müdahale iki ülke arasında diplomatik krize yol açmıştı. Minneapolis’teki vakayla birlikte bu geçmiş olay, Quito’da eleştirilerin hedefi haline geliyor.
Demografik veriler de gündemdeki gerilimi destekliyor: "Minnesota Compass" raporuna göre Minnesota eyaletinde yaklaşık 18 bin 271 Ekvador vatandaşı yaşıyor. Önceki ABD yönetimi döneminde Minneapolis’te yaklaşık bin ICE görevlisinin konuşlandırılması emri verilmişti; bu da bölgedeki göçmen topluluklarında kaygıya yol açmıştı.
Değerlendirme: Diplomatik tutarlılık tartışması sürecek
Minneapolis’teki giriş teşebbüsü ve Quito’ya verilen protesto notu, Ekvador kamuoyunda ve siyasetinde diplomatik tutarlılık ve karşılıklılık ilkeleri üzerine tartışmaları yoğunlaştırdı. Hükümetin protesto adımı bazı kesimlerce geç atılmış olsa da uluslararası hukuka ilişkin uzman uyarıları ve muhalefetin eleştirileri, konunun hem iç politikada hem de ikili ilişkilerde etkilerini sürdürmesine işaret ediyor.
Önemli isimler: Alfredo Serrano, Jahiren Noriega, Alex Toapanta, Adrian Bonilla, Daniel Noboa, Jorge Glas.
Ekvador’daki Sosyal Hristiyan Parti milletvekili Alfredo Serrano, ABD’li Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) yetkililerinin dün Ekvador'un Minneapolis'teki konsolosluk binasına girme teşebbüslerinin ardından ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne sunulan protesto mektubuna ilişkin, "Burada bir çelişki var. Ne yazık ki biz de Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’nde aynı şeyi yaparak emsal oluşturmuştuk" dedi.
