mevsim geçişlerinde artışın nedenleri:
SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı'ndan Dr. Öğr. Üyesi Ömer Aydın Yıldırım, mevsim geçişlerinde yaşanan sıcaklık, nem ve gün ışığı değişikliklerinin vücudun uyum sürecini etkileyebileceğini belirtiyor. Bu dönemde yorgunluk, halsizlik, baş ağrısı, uyku düzensizliği ile birlikte burun akıntısı, boğaz ağrısı ve öksürük gibi solunum yolu yakınmaları daha sık görülebiliyor.
Dr. Yıldırım, mevsim geçişlerinde solunum yolu enfeksiyonlarının artmasının yalnızca bağışıklık sistemindeki değişikliklerle açıklanamayacağını, çevresel şartlar ve günlük yaşam alışkanlıklarının da önemli rol oynadığını vurguluyor.
ortam ve iklim faktörlerinin rolü:
Hava sıcaklıklarının düşmesiyle insanların daha fazla kapalı alanlarda zaman geçirmesi, yakın temasın artması ve yeterince havalandırılmayan mekanların yayılımı kolaylaştırması enfeksiyon riskini yükseltiyor. Düşük nem ise solunum yollarındaki koruyucu bariyeri zayıflatabiliyor; ayrıca sıcaklık ve nem koşulları bazı solunum yolu virüslerinin çevrede daha uzun süre canlı kalmasına ve bulaşıcılığının değişmesine neden olabiliyor.
Gün ışığındaki azalma D vitamini sentezini ve vücudun biyolojik ritmini etkileyerek uyku düzeninde değişikliklere ve gün içinde artan yorgunluk hissine yol açabiliyor. Dr. Yıldırım bu sürecin her yakınmanın otomatik olarak mevsim geçişine bağlanmaması gerektiğini; ateş, nefes darlığı veya göğüs ağrısı gibi belirtilerin farklı hastalıkların habercisi olabileceğini hatırlatıyor.
günlük alışkanlıklarla bağışıklık desteklenebilir:
Mevsim geçişlerini daha sağlıklı geçirmek için Dr. Yıldırım, yaşam tarzı önlemlerine dikkat çekiyor. Dengeli beslenme kapsamında sebze ve meyvelere, yeterli proteine ve tam tahıllara yer verilmesi; ayrıca yeterli su tüketimi ve düzenli fiziksel aktivitenin bağışıklığın korunmasına katkı sağladığı belirtiliyor. Yetişkinlerin günde 7-9 saat uyumasının genel sağlık açısından önemli olduğu vurgulanıyor.
Solunum yolu enfeksiyonlarından korunmada basit ama etkili önlemler arasında el hijyeni ve kapalı ortamların düzenli olarak havalandırılması yer alıyor. Sabah ve akşam saatleri arasındaki sıcaklık farklarına karşı katmanlı giyinmek ani üşüme veya terlemeyi önlemeye yardımcı olabilir.
Risk grupları için aşı önerileri de önem taşıyor: Dr. Yıldırım, 65 yaş ve üzerindeki kişiler, kronik hastalığı bulunanlar ve sağlık çalışanları için mevsimsel influenza aşısı konusunda hekimlerine danışılmasını; gerekli durumlarda güncel COVID-19 aşı önerilerinin kişinin sağlık durumu doğrultusunda değerlendirilmesini tavsiye ediyor. Kronik hastalıkları bulunanların (diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, astım, KOAH gibi) mevsimsel değişikliklerden daha fazla etkilenebildiği belirtiliyor. Özellikle astım ve KOAH hastalarında sonbahar döneminde viral enfeksiyonlar ve alerjenlerdeki değişiklikler nedeniyle alevlenmeler görülebiliyor; bu nedenle bu kişilerin düzenli kontrollerini aksatmaması ve doktor önerisi olmadan ilaçlarını bırakmaması gerekiyor. Belirtiler uzun sürerse veya şiddetlenirse sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin altı çiziliyor. Dr. Yıldırım, özellikle ateş, nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi ciddi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söylüyor. Sonuç olarak, mevsim geçişlerinde görülen yakınmalar her zaman basit bir uyum sürecinin parçası olmayabilir; çevresel faktörler, yaşam alışkanlıkları ve mevcut kronik durumlar birlikte ele alınmalı, gerekli önlemler alınmalı ve gerektiğinde tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI’NDAN DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER AYDIN YILDIRIM
